Псалъэжь: Нэм и пэ псэр ихуэ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
ГушыIэ: Зыри жызмыIэм щыуэну къыщIэкIынкъым.
Къуажыхь: Быныр зыгъэгуфIэ, мафIэр зыгъэункIыфI. (Тебэ)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Инал и лIыхъужьагъым и хъыбар

Инал и лIыхъужьИнал сыт и лъэныкъуэкIи цIыху зэкIэлъыкIуэу щытащ: цIыхушхуэхэмрэ гущIэгъулыхэмрэ яхэлъын хуей хьэлыфI псори абы хэлъащ. Захуэм тет абы и унафэ ткIийм къыхэкIыу адыгэхэм яку дэлъа ныкъуэкъухэмрэ хьэлэбэлыкъхэмрэ гъэкIуэда хъуащ. Народыр и лъэныкъуэ къищIщ дзыхь зыхуригъэщIри абыкIэ и властыр игъэбыдащ, зэбий лъэныкъуэхэр зэригъэкIужри‚ къару псори зы ищIыжащ. АдыгэщIым щызекIуэ залымыгъэмрэ хабзэншагъэмрэ абы игу хьэлэлым темыхуэу, зэпымыууэ къайгъэ къэзыIэтхэр гущIэгъуншэу зэхипIытIэн хуей хьуащ. А лъэныкъуэмкIэ абы япэу къыдэIэпыкъуащ хьэлэбэлыкъымкIэ къуаншагъэр зыбгъэдэлъ пщыхэмрэ абыхэм яIэщIэлъ цIыхухэмрэ зэрахуимыгъэгъуар. Абыхэм языныкъуэм я щIыфэм удын яридзащ, адрейуэ нэхъ къуаншагъэшхуэ зыбгъэдэлъхэм я щхьэр пилъащ: цIыхуфIхэм едэхэщIащ‚ къазэрыхиIэтыкIынми пылъащ: псом хуэмыдэу абы и гущIэгъур нэхъыбэу зылъысар опыпщхэмрэ абазэпщхэмрэщ, Ашэрэ Шашрэщ. Абы иригъэжьа Iуэхур къехъулIэрт; яхилъхьа Iуэхугъуэр хабзэ яхуэхъуу щилъагъукIэ тегуфIыхьырт. Зэпымыууэ къайгъэ лъыхъуэ пщы зыкъомыр, Инал и унафэм едэIуэн ямыдэу, бгъэдыхьэпIэ зимыIэ щIыпIэ быдэхэм Iэпхъуэри, абы къикIыурэ я гъунэгъухэр яхъунщIэу хуежьащ. Инал мурад ищIащ ахэр зэтриукIэну; дзэ зэхуишэсри абыхэм я къару зэкъуэтыр зэтрикъутащ, абы нэмыщIу дзэпщхэу щэщI нэблагъэ Iэрыубыд ищIащ, абы щыщу пщIым я щхьэр пилъащ, адрейхэм пэжу къахущытыну икIи къыхуэкъулыкъущIэну тхьэ яригъэIуащ.
Абы ирихьэлIэу юг лъэныкъузмкIэ щыпсэу бгырысхэм, опыпщ Аздемыр я пашэу, къайгъэ къаIэтащ. Абыхэм щыщу зыкъом Аздемыр зэхуишэсри Инал игъэкIуа кIахэ дзэхэм къапежьащ икIи къытекIуащ. Ауэ абыхэм езэуэну езы Инал дыдэм дзэ зэхуишэсу щызэхахым, Аздемыр Абхъазым икIыжащ. Ар здэкIуа абазэхэм я деж Инал кIэлъыкIуэри, къызэрыхуэмыжыIэщIэм щхьэкIэ а народым щыщ куэд зэтриукIащ. А зауэм Аздемыр хаукIащ.
Инал губзыгъэу, хьэрэмыгъэншэу икIи акъьшыфIэу зэрыщытым къыхэкIкIэ адыгэ лъэпкъ псоми абы лъагъуныгъэрэ щIыхьрэ хуащI хъуащ… Лей зылъысахэм къащхьэщыжын ягъуэтырт, лей зезыхьэм яхуэфащэ удын ялъысырт.
Къахыхьэу хуежьа мамыр псэукIэр хабзэ захуащIэм нэхъри игъэбыдащ. Iуэху узэщIакIуэу ягъэува суд плIыщIыр народым я псэукIэр зэрырагъэфIэкIуэным‚ мамыру зэрагъэпсэуным пылът. А псэукIэм тетурэ екIуэкIащ 1427 гъэм нэсыху. Пщы Иналым народым щIыхь хуищIырт; и IэмыщIэ илъ цIыхухэм ар цIыхушхуэу‚ цIыху Iущу ягъэIуащ‚ я адэм хуэдэу фIыуэ ялъэгъуащ. Абы езым и гъащIэ псор иухыхукIэ и IэмыщIэ илъ цIыхухэм я псэукIэр зэрыригъэфIэкIунрэ и Хэкур мамыру зэригъэпсэунрэщ нэхъыщхьэу зытелажьэу щытар. Абы щхьэкIэ щихъщ хужаIэу щытащ икIи иужькIэ псалъэжь хъужауэ щытащ: «Тхьэм къыдитыж Инал и махуэр!»
Абхъазыр жыIэщIэ къищIа нэужькIэ‚ абхъаз лъэпкъхэм мамырыгъэ быдагъэ яриухылIэну Дзибэ Iуфэ деж щыIэу‚ Iуэху псори зэфIигъэкIа нэужь, ар захуэм, пэжым тету лIэжащ; икIи и кхъэр иджыри къэс ямыгъэгъуэщауэ Инал-къубэкIэ (ар абхъазыбзэмкIэ) йоджэ, нэгъуэщIу жыпIэм «Инал и кхъэ». Инал ихьэдащхьэр народым Иджыри егъэлъапIэ; абы и кхъэм гъунэгъуу Iэщ щаутIыпщу ядэркъым, абы и Iэхэлъахэхэм хьэкIэкхъуэкIэ къыщыбукIыныр хабзэншагъэу ялъытэ. Инал шэ фыз къишауэ щытащ, икIи езым и ужькIэ къуитху къигъэнащ: япэ фызым къилъхуауэ Жанхъуэт; етIуанэрейм — Минболэтрэ Беслъэнрэ; ещанэрейм — Унэрымысрэ Кирмищрэ. Адыгэхэм я хабзэм тету а къуитхури уэркъхэм къану яхьауэ щытащ. Инал лIа нэужь, абы и IэмыщIэ илъа цIыхухэм ядакъым абы и къуэхэм едэIуэн. Апхуэдизу куэд хъу щIыналъэм унафэ хуищIу зэрихьэфын хуэдэу абыхэм ящыщ зыми я адэм и хьэлым щыщ яхэлъакъым. Абы къыщынакъым. Дэнэ лъэныкъуэкIи зэлъащIыса абыхэм я пагагъымрэ я хьэл мыхьумыщIэхэмрэ‚ народым дэнэ къэна, пщыхэм я кум зэныкъуэкъу къыдалъхьэри, япэм хуэдэу, щхьэж зэрыфIэфIу псэууэ зэбгрылъэлъыжащ. Инал зыщIэкъуа IуэхугъуэфIхэр псори ящыгъупщэжауэ щытащ, ар дэнэ къэна, пщыгъэр зыIэщIэлъ зэкъуэшитIым нэхъыщIэр нэхъыжьым емыдэIуэж хъуащ.
Мис а Инал и бынхэм къатехъукIащ иджы щыIэ къэбэрдеипщхэр, кIэмыргуеипщхэр, беслъэнеипщхэр.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Нэгумэ Шорэ, Хъыбарыжьхэр

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 183

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: