Псалъэжь: И нэр ису и псэр хэгъуащ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Бадэ бадзэ къеубыд, Бадэ бадзэм иреуд.
ГушыIэ: ПсынщIэу къэпщтэжар емыхуэха хуэдэщ.
Къуажыхь: Мэфий, мэкIий, хьэкъугъыр къреш. (Жьапщэ)

Къэплъыхъуэр

Тубай Мухьэмэд

(1919-1973)

Тубай МухьэмэдАктер щэджащэ Тубай Мухьэмэд и цIэр Къэбэрдей литературэм и тхыдэм къыхэнащ драматург Iэзэу.

Тубай Мухьэмэд Му дар и къуэр 1919 гъэм Тэрч районым хыхьэ Курп Ищхъэрэ къуажэм къыщалъхуащ.

Пединститутым и заочнэ отделенэм щеджэу, Тубайр Къэбэрдей драмтеатрым и актеру щылэжьэну къащтауэ щытащ. Мухьэмэд и япэ тхыгъэхэр дунейм къыщытехьар 1938 гъэрщ. А илъэсым абы итхауэ щытащ «Мэжидрэ Мэрятрэ». Пьесэр теухуат адыгэ мэкъумэшыщIэхэм я щхьэхуитыныгъэр, насыпыр лIыгъэ яхэлъу яхъумэжу къызэрыгъуэгурыкIуам.

Хэку зауэшхуэм Тубайр лIыхъужьыгъэрэ хахуагъэрэ къигъэлъагъуэу хэтащ. И хэкум къызэригъэзэжу и псэр зытхьэкъуа и IэщIагъэм пэроувэж, иужькIэ театрым и директор мэхъу. Ауэ административнэ пщэрылъхэр и творчествэм зэран къыхуэхъу зэпытт, фIыуэ илъагъу актер IэщIагъэм ирилэжьэну зэман мащIэт къыхуэнэжри, абы мурад ещI и къулыкъур къигъанэу актерскэ лэжьыгъэм зритыжыну. Абы щызыIэригъэхьа ехъулIэныгъэхэм я щыхьэтщ Тубай Мухьэмэд 1957 гъэм «РСФСР-м и заслуженнэ артист» цIэ лъапIэр къызэрыфIащар. Илъэс зыбжанэкIэ Мухьэмэд, спектаклхэм щыджэгу къудейм имызакъуэу, а спектаклхэр игъэуву, абыхэм я режиссеру щытащ.

Драматург Тубай Мухьэмэд и къалэмыпэм къыщIэкIащ пьесэ узэщIа куэд. Апхуэдэхэщ «Къэбэрдей щIалэ», «Гъуэгу нэху», «Насыпыр хъумэн хуейщ», нэгъуэщIхэри. Пьесэхэр, я цIэкIэ зэрызэмыщхьым хуэдэу, я темэкIи зэщхькъым. Гу лъытапхъэщ, Тубай Мухьэмэд зы темэ, идее гъуэзэджэ хихыу пьесэ псори абы тритхыхьыртэкъым, атIэ дэтхэнэ зы пьесэми и темэхэр зэмьпцхьт: лъагъунэгъэ, бэнэныгъэ, щIэныгъэ, ауэ а псори гъащIэм быдэу пыщIауэ къакIуэрт. Тубай Мухьэмэд и пьесэхэр къыгуэхыпIэ имыIэу пыщIащ езым и гъащIэм, абы къикIуа гъуэгуанэм, зыхэта IуэхущIафэхэм, зыхищIа гурылъхэм, и лэжьыгъэм щигъуэта насыпым.

Тубай Мухьэмэд СССР-м и ТхакIуэхэм я союзым1939гъэ лъандэрэ хэтащ.

Актер, драматург Iэзэ Тубай Мухьэмэд 1973 гъэм дунейм ехыжащ.


Тхылъ щхьэхуэхэмрэ тхыгъэхэмрэ

АдыгэбзэкIэ
Мэжидрэ Мэрятрэ. Пьесэ. Н., 1940.
Тубай М., Мыд Хь. Зы едзыгъуэу зэхэлъ пьесэхэр. Н., 1950.
Фаризэт и текIуэныгъэ. Зы едзыгъуэу зэхэлъ пьесэхэр. Н., 1954.
Гъуэгу нэху. Зы едзыгъуэу зэхэлъ пьесэхэр. Н., 1955.
Пьесэхэр. Н., 1956.
«Мэжидрэ Мэрятрэ». «Къэбэрдей щIалэ». «Гъуэгу нэху». «Фаризэт н текIуэныгъэ». Пьесэхэр. Н., «Эльбрус», 1981.


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 105

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: