ПсынщIэрыпсалъэ: Лэныстэ-мастэ-къэбыстэ пIастэ.
Псалъэжь: Емынэрэ пэт зэрыхьэм зыгуэр къренэ.
ГушыIэ: Сэ жысIахэр си Iуэхужщ, ауэ уэ зыхэпхар сщIэкъым…
Къуажыхь: Ди гуэн цIыкIу лы изщ. (Iэпхъуалъэ)

ЩоджэнцIыкIу Нурий

(1924-2007)

ЩоджэнцIыкIу НурийЩоджэнцIыкIу Нурий Хъызыр и къуэр Бахъсэн районым щыщ Старэ Крепость (Кушмэзыкъуей) къуажэм 1924 гъэм ноябрым и 7-м мэкъумэшыщIэ унагъуэм къьпцалъхуащ. 1939 гъэм къуажэ илъэсибл школыр къиухащ, а гъэ дэдэми Налшык дэт педагогическэ училищэм еджакIуэ макIуэ, ауэ ар къимыух щIыкIэ егъэджакIуэу лэжьэн щIедзэ. 1945 гъэм Нурий Къэбэрдей-Балъкъэр педагогическэ институтым и учительскэ отделенэм щIотIысхьэ. Ар къиуха нэужь, школым егъэджакIуэу егъэзэж. Ар къулыкъу IэнатIэ зыбжанэм пэрытащ. Нурий илъэс куэдкIэ щылэжьащ, адыгэбзэкIэ къыдэкI газетым и редакцэм («Къэбэрдей пэж», «Ленин гъуэгу»), Къэбэрдей-Балъкъэр радиокомитетым и редактору, абы и председателым и заместителу, общественно-политическэ литературэхэр зэдзэкIынымкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и лэжьакIуэу.

ЩоджэнцIыкIум пасэу тхэн щIидзащ. Абы и япэ усэхэр газетхэм къытрыригъадзэу щыщIидзам ар къуажэ курыт еджапIэм щIэст. ИужькIэ абы усэхэр къытехуэу хуожьэ ди республиканскэ газэтхэм, журналхэм, сборникхэм.

ЗырыусакIуэм къыдэкIуэу ЩоджэнцIыкIур зэдзэкIакIуэ Iэзэщ. Абы адыгэбзэкIэ зэридзэкIащ урыс, украин, балъкъэр лъэпкъхэм я тхакIуэ щхьэхуэхэм я тхыгъэ нэхъыфIхэм щыщхэр.

ЩоджэнцIыкIу Нурий и усэ зыбжанэм композиторхэм макъамэ щIалъхьащ.

УсакIуэм и мащIэкъым нэгъуэщIыбзэкIэ зэрадзэкIа усэхэри.

И ныбжьыр илъэс 60 зэрырикъуу ЩоджэнцIыкIур пенсэ кIуауэ 1984 гъэ лъандэрэ зегъэпсэху, ауэ зэрыцIыкIу лъандэрэ фIыуэ илъагъу и литературно-творческэ лэжьыгъэр къигъанэркъым. Абы усэ етх, тхылъхэр къыдегъэкI. Иужьрей илъэсхэм абы и зэфIэкIым хэпщIыкIыу зиузэщIащ, и тхылъхэм я бжыгъэми къыхэхъуащ.

ЩоджэнцIыкIу Нурий и тхыгъэхэм ящыщ куэдыр ди хэкум, Адэ щIыналъэм, езыр къыщалъхуа и щIыпIэм, ди цIыху пэрытхэм я IуэхущIафэ инхэм, гъащIэм къыщыхъу зэхъуэкIыныгъэм, дунейм и къэхъукъащIэхэм, нэгъуэщI Iуэхугъуэхэм и теухуащ. Абы и усыгъэр адыгэ уэрэдыжьхэм «я ухуэкIэм куэдкIэ ещхьщ икIи мис а Iуэхугъуэм ЩоджэнцIыкIум и усэхэр гъащIэ кIыхь зыщIхэм ящыщ зыщ.

ЩоджэнцIыкIу Нурий 1958 гъэ лъандэрэ ТхакIуэхэм я союзым хэтщ. ЩоджэнцIыкIу Нурий 2007 гъэм январым и 16-м дунейм ехыжащ. Ар щыщIалъхьэжащ къыщалъхуа къуажэм.

Тхылъ щхьэхуэхэмрэ тхыгъэхэмрэ

 АдыгэбзэкIэ
Усэхэр. Н., «Къэбэрд. тх. тедз.», 1955.
Сыпхуоусэ. Усэ сборник. Н., «Къэбэрд. — Балъкъэр тх. тедз.», 1958.
ЩIыр мэбауэ. Усэхэр. Н., «Къэбэрд. — Балъкъэр тх. тедз.», 1963.
Бранду. Псысэ. Н., «Къэбэрд. — Балъкъэр тх. тедз.», 1965.
Усэхэр. Н., «Эльбрус», 1967.
Сэтэней. Усэ сборник. Н., «Эльбрус», 1973.
ЛъагъугъуафIэ. Усэ сборник. Н., «Эльбрус», 1974.
Фызидамэщ. Усэхэр. Н., «Эльбрус», 1980.
Сыпхуэарэзыщ. Усыгъэхэр. Н., «Эльбрус», 1984.
ГъащIэм и IэфI. Усэхэмрэ поэмэхэмрэ. Н., «Эльбрус», 1994.
Усыгъэхэр. Усэхэмрэ поэмэхэмрэ.Н., «Эльбрус», 2000.

 УрысыбзэкIэ
Предчувствие любви. Стихи. Н., Кабард. — Балкарск. кн. из-во. Н., 1961.
Свет зовущий. Стихи и поэма. Н.. «Эльбоус», 1983.


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru

КъыддэIэпыкъу

Ахъшэр здэкIуэным теухуауэ…

Ныбжьэгъу лъапIэ!

Уи нэм щIэуэу щымыту зэрыдгъэувын дыхэтащ мы тIэкIур…

Дэ езым ди жагъуэщ икIи тфIэемыкIущ мыхуэдэ къызэрытеддзэр, ауэ нэгъуэщIу хъужкъым — ди сайтыр адэкIи лэжьэн папщIэ мазэм 383 руб. етын хуейщи — дыпэлъэщкъым.

Сайтыр зэгуэр сэбэп къыпхуэхъуам — сыт хуэдизу щытми уэри зыгуэркIэ зыкъытщIэгъакъуэ.

ЦIыхуу еплъар: 98

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: