ГушыIэ: Интернетыр къызэрежьэрэ тхэр еджэм нэхъыбэ хъуащ
Къуажыхь: Къан хъыджэбзитI зэлъэпагъщ. (Набдзэ)

Къущхьэ СулътIан

(1930-1960)

Къущхьэ СулътIанКъущхьэ СулътIан Хьэпагуэ и къуэр Дзэлыкъуэ районым щыщ Сэрмакъ къуажэм къыщалъхуащ августым и I-м 1930 гъэм. Ар зыхапIыкIар адыгэ мэкъумэшыщIэ унагъуэщ. СулътIан япэ щIыкIэ я къуажэ курыт еджапIэм щоджэ и ныбжьэгъухэм фIыкIэ къахэщу, зэфIэкIрэ ехъулIэныгъэрэ къигъэлъагъуэу. ФIыуэ зэреджэр къалъытэри, егъэджакIуэхэм Къущхьэ СулътIан чэнджэщ ират и щIэныгъэм нэхъри хигъэхъуэн папщIэ Налшык дэт школ-интернатым щIэтIысхьэну, икIи абыкIэ дэIэпыкъуэгъу мэхъухэр.

Школым щыщIэса илъэсхэм СулътIан щапхъэ зытрахыу еджэрт, зэфIэкI зиIэ щIалэу, нэмыс зыхэлъ цIыхуу, ныбжьэгъуфIу, щхьэхынагъэ зымыщIэ цIыху щыпкъэу зыкъигъэлъэгъуат. Школыр дыщэ медалкIэ къиуха нэужькIэ, ар 1950 гъэм Москва къалэм дэт А. М. Горькэм и цIэр зезыхьэ литературнэ институтым щIотIысхьэр. Институтым щыщIэса илъэсхэм абы литературэр куууэ едж, тхэным и щэхухэм щыгъуазэ зыхуещI Дунейпсо литературэм къыдэкIуэу Къущхьэм философиери, тхыдэри, дуней Iуэху щытыкIэхэри едж, апхуэдэурэ щIэныгъэфI зэрызэригъэгъуэтыным иужь итщ. Литературнэ институтыр ехъулIэныгъэ иIэу 1955 гъэм къеухри абы и щIалэгъуэр щекIуэкIа, фIыуэ илъагъу Адэ щIыналъэм къегъэзэж икIи занщIэу лэжьэн щIедзэ. И гъащЪэ кIэщIым къриубыдэу СулътIан лэжьыгъэ IэнатIэ зыбжанэм пэрытащ, икIи ар дэнэ щIыпIэ щымылэжьами Iуэхум ерыщу бгъэдэтащ, зыIут IэнатIэр хьэлэлу икIи зэпэщу игъэзэщIащ.

Ар щытащ «Советскэ щIалэгъуалэ» газетым и лэжьакIуэу, Сэрмакъ колхоз парторганизацэм и секретару, комсомолым и Къэбэрдей-Балъкъэр обкомым и етIуанэ секретару. Иужьрейуэ СулътIан игъэзэщIащ Республиканскэ щIэныгъэ библиотекэм и директор къалэныр.

Къущхьэ СулътIан художественнэ тхыгъэ итхын щыщIидзар 50 гъэхэм и етIуанэ Iыхьэм тохуэ. Абы и «ШагъдиитI» рассказыр 1957 гъэм урысыбзэкIэ зэдзэкIауэ къыдэкIащ. Ар тхакIуэм и япэ тхылъщ.

«Рассказхэр» и фэщыгъэцIэу 1958 гъэм адыгэбзэкIэ Налшык къьицыдэкIар тхакIуэм и етIуанэ тхылъщ. Абы щызэхуэхьэсащ Къущхьэм и IэдакъэщIэкI рассказхэу «Механик», «Пшагъуэ», «ЩIакIуэ щIагъым» жыхуиIэхэр. Абы къищынэмышДауэ Iуащхьэмахуэ журналым традзэгъащ тхакIуэм иужь зэманым итхауэ щыта «Анэ», «Фаризэт» рассказхэр. Езы тхакIуэр псэууэ дунейм къытехьар ищхьэмкIэ зи гугъу щытщIа тхылъитIырщ, ауэ СулътIан хунэсащ нэгъуэщI художественнэ тхыгъэхэри итхыну. Апхуэдэхэщ псалъэм папщIэ «Светильник жизни» очеркымрэ, «Род­ня» автобиографическэ повестымрэ.

Къущхьэм и къарур драматургиеми щигъэунэхуащ. Абы и Iэдакъэ къыщIэкIащ «Ущымыуэ, Чэрим», «УхуакIуэхэр» пьесэхэр. Къущхьэ СулътIан 1960 гъэм дунейм ехыжащ.


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

ЦIыхуу еплъар: 78

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: