Псалъэжь: ХьэщIэр хущхьэрей хъумэ, гъашхи гъэгъуэлъыж.
ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
ГушыIэ: Сылэжьэнщ жысIати, мыбыи Интернет щыIэщ…
Къуажыхь: Жыг зылъахъэ, лъахъэбжьэншэ. (Лъэнтхъуий)

Къэплъыхъуэр

Къэрмокъуэ Хьэмид

(1937)

Къэрмокъуэ ХьэмидЛъэпкъ литературэр зым и IэдакъэщIэкIкъым, абы и лъабжьэгъэтIылъ, зи цIэ хэIущIыIу хъухэм нэмыщI, абы и зыужьыныгъэм тхакIуэ-усакIуэ, щIэныгъэлI куэд псэемыблэжу хуолажьэ, яхузэфIэкI хуащIэ. Куэдрэ я цIэ кърамыIуэми, абыхэм языхэзми пщIэ хуэщIыпхъэщ, къелэжь, лъэпкъым хуищIэр гъэкIуэдын хуейкъым. Апхуэдэщ щIыхь лъагэ зыхуэфащэ, илъэс щэщIым щIигъуауэ адыгэ литературэм щылажьэ Къэрмокъуэ Хьэмид. ЩIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ, зи анэдэлъхубзэр нэгъэсауэ фIыуэ зыщIэ Къэрмокъуэм лэжьыгъэ гъэщIэгъуэн зыбжанэ и Iэдакъэ къыщIэкIащ, ахэр IуэрыIуатэмрэ литературэмрэ я Iуэху нэхъыщхьэхэм теухуащ икIи куэд щIауэ хэкум и тхылъеджэхэм гунэс ящыхъуащ.

Къэрмокъуэ Хьэмид Гъузер и къуэр Бахъсэн районым щыщ Зеикъуэ къуажэм I.937 гъэм мартым и 14-м къыщалъхуащ. Курыт еджапIэр къиуха нэужь, ар 1955 гъэм Къэбэрдей къэрал пединститутым филологиемкIэ и факультетым щIотIысхьэ икIи ехъулIэныгъэхэр иIэу ар 1960 гъэм къеух. Илъэс зытIущкIэ ар «Ленин гъуэгу» газетым щолажьэ, иужькIэ «Iуащхьэмахуэ» журналым критикэмкIэ и отделым и унафэщIу ягъакIуэ. И зэфIэкIхэр къалъытэри Къэрмокъуэр а журналым и редактор нэхъыщхьэ 1972 гъэм ящI, илъэситхукIэ а къалэныр игъэзэщIа нэужь, 1971 гъэм «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм и директору ягъэув.

 Иужь зэманхэм ар а тхылъ тедзапIэ дыдэм и редактору мэлажьэ. Къэрмокъуэ Хьэмид Урысейм и ТхакIуэхэми Журналистхэми я союзхэм куэд щIауэ хэтщ.

ЩIэныгъэлIым и лэжьыгъэхэм щIыпIэ ин щаубыд япэ лъэпкъ узэщIакIуэхэми, адыгэ литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэми, ди зэманым жыджэру абы щылажьэ тхакIуэ-усакIуэхэм я творчествэр зэпкърыхыным. Абы лэжьыгъэ щхьэхуэ триухуащ нобэрей лъэпкъ критикэм и щытыкIэм, сабийхэм папщIэ къыдэкI тхыгъэхэм, усакIуэ ныбжьыщIэхэм я творчествэм. Адыгэ лъэпкъхэм яку дэлъ зэрыщIэныгъэр игъэбыдэу, абы етх Шэрашэ Тембот, Гулиа Дмитрий, Ащын Хьэзрэт сымэ ятеухуа лэжьыгъэ хьэлэмэтхэр. ЩIэ, гъэщIэгъуэн куэд къыщихутащ Къэрмокъуэ Хьэмид адыгэ нарт эпосым, IуэрыIуатэм и жанр щхьэхуэхэм хуитха и лэжьыгъэхэми.

Адыгэ IуэрыIуатэр Къэрмокъуэ Хьэмид фIыуэ зэрилъагъум, куууэ зэрищIэм и щыхьэт наIуэщ лэжьыгъэ купщIафIэ абы и Iэдакъэ къыщIэкIахэр. Ауэ абы къыдэкIуэуи щIэныгъэлIыр ерыщу иужь итщ IуэрыIуатэм и тхыгъэхэр къызэрызэтригъэнэным, абыхэм я мыхьэнэр, я дахагъыр, ящIэлъ гупсысэхэм я кууагъыр иджырей лъэпкъ тхылъеджэхэм къазэрыгуригъэIуэным. IуэрыIуатэм и тхыгъэхэр зэхуэхьэсауэ зэрыт тхылъ зыбжанэ Къэрмокъуэ Хьэмид къыдигъэкIащ, абы нэмыщIкIэ газетхэмрэ журналхэмрэ пIалъэ-пIалъэкIэрэ къытохуэ Хьэмид зэхуихьэсыжа таурыхъхэмрэ хъыбархэмрэ. Лъэпкъым и цIыхухэм, псом хуэмыдэу сабийхэм фIыуэ ялъэгъуащ Къэрмокъуэ Хьэмид апхуэдэ и тхылъхэу «Жыр пыIэр» (1970), «Бажэ пшынэр» (1971), «Таурыхъхэр» (1994), «Нартхэр» (1996).

Лъэпкъхэр нэхъыфIу зэрыцIыхун, зэныбжьэгъуныгъэ нэхъ быдэ яку къыдэхъуэн папщIэ, ди лъэхъэнэм мыхьэнэшхуэ иIэщ нэгъуэщI лъэпкъхэм я художественнэ тхыгъэхэр анэдэлъхубзэкIэ зэдзэкIынми. И творческэ лэжьыгъэм зэрыщIидзэрэ а Iуэхум гулъытэшхуэ Къэрмокъуэм хуещI, адыгэбзэри урысыбзэри фIыуэ зэрищIэм и фIыгъэкIэ абы ехъулIэныгъэфIхэр зыIэригъэхьащ. Абы зэридзэкIа тхыгъэхэм я нэхъыбэр лъэпкъ тхыгъэхэм яхыхьащ, нэгъуэщIыбзэкIэ тхауэ щытауэ гу лъыптэркъым. Къэрмокъуэ Хьэмид зэридзэкIащ Къаз-Джэрий и «ХьэжытIэгъуей аузыр», КIашэ Адэлджэрий (Къалэмбий) и рассказхэр, «Абрэджхэр», «Iуащхьэ щыгум» повестхэр, Шэрашэ Тембот и повесть «Шапсыгъ пщащэр», «Шу закъуэ» романыр,

 Шинкубэ Бэгърат и роман «ЖылакIэр», Къандур Мухьэдин и «Кавказ» романыр. Абыхэм нэмыщIкIэ абы зэридзэкIащ Толстой Л., Тургенев И., Горький М., Шолохов М. сымэ я тхыгъэ щхьэхуэхэри.

Къэрмокъуэ Хьэмид «КъБР-м культурэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ».


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 108

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: