Псалъэжь: Ептар иумыхъуэныж.
ПсынщIэрыпсалъэ: Лэныстэ-мастэ-къэбыстэ пIастэ.
ГушыIэ: ПсынщIэу къэпщтэжар емыхуэха хуэдэщ.
Къуажыхь: Хьэ хужьитI зэрошх. (Дзэ)

Къэплъыхъуэр

Къашыргъэ ХьэпащIэ

(1914-1987)

Къашыргъэ ХьэпащIэКъашыргъэ ХьэпащIэ Хьэмаш и къуэр ноябрым и 14-м 1914 гъэм Шэджэм районым щыщ Щхьэлыкъуэ къуажэм къыщалъхуащ.
Къашыргъэм и нэгу сабийуэ щIэкIащ 1921 гъэм щыIа гъеишхуэр.
Къуажэ школым ХьэпащIэр щезыгъэджахэм ящыщт а зэманым цIэрыIуэу щыта КIыщокъуэ Пщымахуэ, урыс егъэджакIуэ Борисов Федор Харитоновичыр, нэгъуэщIхэри.
Къашыргъэ ХьэпащIэ я унагъуэр 1928 гъэм Джэрмэншык мэIэпхъуэ.
30 гъэхэм икухэм къыщыщIэдзауэ ХьэпащIэ заочнэу щоджэ Къэбэрдей-Балъкъэр пединститутым икIи ар 1940 гъэм къеух. ХьэпащIэ а лъэхъэнэм, дэтхэнэ зы къыщIэзыдзэ тхакIуэхэми хуэдэу, усэным нэхъ дихьэхыу щытащ.
Абы и япэ усыгъэхэр къытохуэ 1935 гъэм къыдэкIа «Догъагъэ» сборникым. А лъэхъэнэхэм прозаическэ тхыгъэхэри итхыу щIедзэ. Езым и гукъэкIыжхэм къызэрыщыхэщымкIэ, Хэку зауэшхуэм ипэ къихуэу абы итхауэ щытащ роман, ди щIыпIэм совет властыр зэрыщагъэувам теухуауэ.
И къару илъыгъуэу 1940 гъэм Къашыргъэм и лъакъуэ лъэныкъуэм фэбжь егъуэт икIи абы ныкъуэдыкъуагъэ хех. Абы къыхэкIкIи зауэ IэнатIэм мыкIуэу къонэ. Ауэ къыжыIэн хуейщ, фронты м Iэщэ игъабзэу щымыIами, абы текIуэныгъэр къэхьынымкIэ лъэкI псори къызэримыгъэнар.
1944гъэм Къашыргъэм и къару и гуащIэкIэ къилэжьа ахъшэр танк щIыным хилъхьауэ щытащ.
1943 гъэм къыщыщIэдзауэ Къашыргъэр пенсэм кIуэху общественнэ лэжьыгъэ IэнатIэ куэдым пэрытащ: къуажэ советым и тхьэмадэу, «Ленин гъуэгу» газетым, радиокомитетым и лэжьакIуэу, Джэрмэншык курыт школым и егъэджакIуэу.
Къашыргъэм и япэ рассказ «Зы жэщ» жыхуиIэр дунейм къыщытехьар 1945 гъэрщ (альманах «Къэбэрдей», № 1).
Зауэ нэужь лъэхъэнэм Къашыргъэм и зэфIэкIыр къыщегъэлъагъуэ рассказ, повесть, роман жанрхэм. ПлIыщI, тхущI гъэхэм Къашыргъэм и Iэдакъэ къыщIэкIауэ печатым щIэх-щIэхыурэ къытохуэ рассказхэр, очеркхэр, апхуэдэуи зы акту зэхэлъ «Жьымрэ щIэмрэ» пьесэр.
КъеджакIуэм игу къимынэжын, псэгъэгуфIэ-дахагъэ зыхэмылъ, гурылъ-гупсысэкIэ мыгъэнщIа тхыгъэ Къашыргъэм утыку кърилъхьэркъым. ТхакIуэм и гулъытэр зыхуэгъэзар къигъэлъагъуэ зэманым и цIыхухэм я образ къэгъэщIынырщ, лъэпкъ тхыдэм къинэ Iуэхугъуэрщ.
Къашыргъэм и творчествэм куэд щIауэ щыгъуазэщ нэгъуэщI лъэпкъхэри. Абы и романхэр мызэ-мытIэу урысыбзэкIи дунейм къытехьащ.
Къашыргъэ ХьэпащIэ дунейм ехыжащ 1987 гъэм январь мазэм. Ар щыщIалъхьэжащ къыщалъхуа жылэм.


Тхылъ щхьэхуэхэмрэ тхыгъэхэмрэ

АдыгэбзэкIэ
Насыпым и хэкIыпIэ. Роман. Н., «Кьэб.-Балкъ. тхылъ тедзапIэ», 1957.
Лъапсэ быдэ. Роман. Н., «Эльбрус», 1966.
Бгыхэм я нэгу щIэкIар. Рассказхэр. Н., «Эльбрус», 1969.
ПшэкIухь. Роман. Н., «Эльбрус», 1976
ГъащIэ лъэужь. Повестрэ, рассказхэмрэ. Н., «Эльбрус», 1984.
ГъащIэр матэщIэдзакъым. Роман. Н., «Эльбрус», 1988.

УрысыбзэкIэ
Свежий ветер. Главы из повести «Источник счастья». Н., Каб.-Балк. кн. изд. 1958.
С любовью в сердце. Повесть. Н., «Каб.-Балк. кн. изд.», 1960.
Крепкие корни. Роман.Пер. с каб. М. Маржохова. Н., «Эльбрус», 1982.


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 178

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: