Псалъэжь: Iэщэ зыгъэдалъэм илъ япэ мажэ
ПсынщIэрыпсалъэ: Лэныстэ-мастэ-къэбыстэ пIастэ.
ГушыIэ: Улэжьэну ухуей, гъуэлъ - ухуеижынукъым.
Къуажыхь: Жэщым Iэтэ, махуэм лъэнтхъуий. (Жьэгу мафIэ)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Балъкъэр (Къэбэрдей) Фоусэт

(1932-2009)

Балъкъэр (Къэбэрдей) ФоусэтАдыгэ лъэпкъым и япэ цIыхубз усакIуэ, Балъкъэр Фоусэт Гъузер и пхъур Бахъсэн районым щыщ Къпцбэч къуажэм 1932 гъэм мартым и 27-м къыщалъхуащ.

Къуажэ илъэсибл школыр къиуха нэужь, Налшык щыIэ педтехникумым заочнэу щIотIысхьэ, езыри егъэджакIуэу зыщеджа школым мэув, итIанэ къуажэ советым депутату хаха нэужь, секретару ягъэув, ауэ абыхэм ар мащIэ дыдэу фIэкI щымылажьэу 1948 гъэм Налшык къалэ къоIэпхъуэри 1950-м нэс щолажьэ КъАССР-м и министрхэм я советым соцкультурэмкIэ и консультанту.

1950-1957 гъэхэм Старэ Крепость дэт курыт школ 6-нэм егъэджакIуэу щолажьэ.

Къэбэрдей-Балъкъэр пединститутым и историкофилологическэ факультетым заочнэу щеджэурэ, еплIанэ курсым нэсауэ, Москва дэт Максим Горькэм и цIэкIэ щыIэ Литературнэ институтым 1957-1960 гъэхэм очнэу щоджэ. Ар къиуха нэужь, 1960-1967 гъэхэм «Iуащхьэмахуэ» журналым критикэмрэ драматургиемкIэ и отделым и редакторщ.

1967-1970 гъэхэм ар КъБКъУ-м и аспирантурэм очнэу щоджэ.

1970-1971гъэхэм «Знание» обществэм и лекторщ.

1971-1978гъэхэм Фоусэт Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и лэжьакIуэ нэхъыжьыщ.

1979 гъэм къыщыщIэдзауэ профессиональнэ литераторщ.

Балъкъэр Фоусэт 1943 гъэм и кIэхэм деж ТхакIуэхэм я союзым и унэм япэ лъэбакъуэ щIичащ. ИкIи абы къыщыщIэдзауэ ди литературэм къыхыхьауэ жыджэру щолажьэ.

ЩIыхь зыпылъ къалэн и хэкум, и лъэпкъым хуищIам къыпэкIуэу Балъкъэр Фоусэт къыхуагъэфэщащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ» цIэ лъапIэр, РСФСР-м и ТхакIуэхэм я союзым и къэрал саугъэтыр.

УсакIуэм и тхыгъэхэм дэгъуэу къыщыIуэтащ цIыхухэм я гупсысэр, я гуращэр, я лIыхъужьыгъэр, я IуэхущIафэхэр.

Балъкъэр Фоусэт и усэхэм къыхэтэджыкI лирическэ лIыхъужьыр цIыху щыпкъэщ, абы псэ къабзэ иIэщ, ар гу щабэщ, е лэжьакIуэ ерыщщ, лIыгъэ ин зыхэлъщ, и Хэкум и бын пэжщ, фIеягъэр, пцIыр, Iуэхуншагъэр зымыдэ, абыхэм ерыщу ебийуэ пэщIэт бэнакIуэ псэемыблэжщ.

Фоусэт нобэм къэс тхылъ щэщIым щIигъу къыдигъэкIащ икIи абы щытхъу инхэр цIыху куэдым хуатхащ.

Балъкъэр Фоусэт и поэмэхэм темэ куэд къыщеIэт, Iуэхугъуэ куэдым я щхьэфэ йоIэбэ. Абыхэм гъащIэм и лъэныкъуэ зэхуэмыдэхэр зэмылIэужьыгъуэхэр сэтей къащI. Гу зылъытапхъэщ усакIуэм и поэмэ нэхъыбэм адыгэ цIыхубзым и образым абыхэм щIыпIэ ин зэрыщаубыдым. УсакIуэм и нэIэ тригъэкIыркъым адыгэ цIыхухэм, псом хуэмыдэу адыгэлIым и хахуагъэр и цIэрыIуагъэр къезыта хьэл, щэн, пэжагъ, хахуагъ, дахагъ хэлъхэм. Ахэр псори лъэщу, ткIийуэ къыхощ зауэм теухуа поэмэхэм. ЖыIэн хуейщ а поэмэхэм къыщыIэта Iуэху, щIэлъ гупсысэ, абыхэм я мыхьэнэ, ягъуэта гъэпсыкIэ-ухуэкIэ илъэныкъуэкIэ зэрызэщхьэщыкIыр. Фоусэт абыхэм щигъэлъапIэр Хэкурщ, абы и бын псэемыблэжхэм я лIыгъэ-хахуагъэрщ, цIыху лъагъуныгъэм и лъэкIыныгъэрщ, лей, мыхъумыщIагъэ гъащIэм щызекIуэхэр къыщIэгъэщынырщ, гъэкIуэдынырщ.

Балъкъэр Фоусэт накъыгъэм (майм) и 20-м 2009 гъэм дунейм ехыжащ. Ар щыщIалъхьащ Налшык къалэ.


Щыуагъэ гуэр къэбгъуэтам, чэм Iам, е нэгъуэщI гуэрхэри хэгъэхьэн хуейуэ къэплъытэм, хъыбар дыгъащIэ. Уэри уиIэм, къытхуегъэхь, е къыщыдгъуэтыфыныр къыджеIэ.

Уи цIэр:

E-mail:

*ТхакIуэм, усакIуэм, актерым е уэрэджыIакIуэм и цIэр:

*И гъащIэмрэ лэжьыгъэмрэ теухуауэ:

И сурэтыр:

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр:

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 240

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: