Псалъэжь: ЗэдэмыпсэуитI зэнтIэIуркъым.
ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
ГушыIэ: Улэжьэну ухуей, гъуэлъ - ухуеижынукъым.
Къуажыхь: Жьэгудэсрилэ, псыкъуий ныбэф. (Къубгъан)

Къэплъыхъуэр

Жамбулэт

ЕрокъуэкIэ еджэу лIы гуэрым, зы къуэ закъуэ иIэу и фызыр щылIэм, аргуэру къишэжын хуей хъуащ. ЕтIуанэу къишэжа фызым, Андолэ гуащэм, къуих къыхуилъхуауэ – езы Ерокъуэр дунейм ехыжащ, псэм хуэдэу илъагъу и къуэ пасэр, ЖамбулэткIэ зэджэр, анэнэпIэсым къызэрыхуигъанэр и гум къыщIитхъыу.

Зэкъуэшиблыр ауэрэ къыдэкIуэтейри цIыху хъуахэщ. Унагъуэм пыIэ зыщхьэрыгъыу нэхъыжьу исыр Жамбулэтт, Андолэ гуащэм и мылъхукъуэрт. Жамбулэтыр цIыху жант, губзыгъэти, модрей зэшихыр ауи къыдигъэплъыртэкъым, акъылкIэ ятекIуэрт, Iуэху зэдеувэлIамэ, хым языхэзи жыжьэу къыщIыхьэртэкъым. Гуащэр абы иризэгуэпынтэкъэ? Езым къилъхуахэм Жамбулэтыр къазэрефIэкIыр щилъагъум, мылъхукъуэр и нэм бжэгъуу къыщIэуэхъуащ.

– Фыкъэмызлъхуам нэхъыфIт фэ мыкхъэмывэжьхэр! – жиIэу гуащэр зэшихым ятекIиерт, зэрылъэкIкIи щIэкъурт ахэр – Жамбулэтым текIуа зэрыхъуным. АрщхьэкIэ сыт и Iэмалт: Жамбулэт щIалэ хахуэт, жылэми пщIэ зыхуащIыр арат. ПцIы мащIэ кIэрилъхьа гуащэм абы, ар игъэулъиину мащIэрэ яужь ихьа, арщхьэкIэ пэжыр пхущIэхъумэнт? Гуащэр екIэ и ужь къызэритым Жамбулэтым гу лъимытэу къанэртэкъым, ауэ анэнэпIэсым зыкIи зыкъригъащIэртэкъым, Iэдэбагъышхуэ хэлъу абы къыпикIухьырт, сыт хуэдэ лъэпощхьэпо къыпэщIидзми, губзыгъэу щхьэдэхыфырт.

Зэгуэрым, уэс къесагъащIэу, зэшхэр щакIуэ дэкIащ, щхьэж и занщIэу зэбгрыкIри. Хэт нэхъ къыхуэгумащIэми игъэунэхун мурад иIэу, махуэр уаеми, зэшхэр къызыщIыхьэжыну пэшыр ямыгъэплъыну гуащэм унафэ ищIащ.

– Жьэгум махъсымэ кхъуэщынрэ зы блатхьэ гъэварэ дэфлъхьэ, ар ярикъунщ, – жери и пэшым игъэзэжащ, езым и пэшри иригъэгъэплъатэкъыми, джэдыгужь гуэр зришэкIри зэкъуэшиблым пэплъэу тIысыжащ.

И къуихым ящыщ зы къэсыжащ, уанэри тримыхыжу шыр пщIантIэм диутIыпщхьэри пэшым щIэлъэдэжащ – унэм псымэ къыщIихырт.

– МафIэ щхьэ иумыгъэщIарэ? – зыхузэкIэщIишащ абы и анэм икIи, къызыпэрыхьэжар игу щримыхьым, гъунэгъум ежэкIащ, «абы зыгуэр сыщедзэкъэнщ, унэр ягъэплъмэ, къэзгъэзэжынщ», – жери.

КъыкIэлъыкIуэри къэсыжащ. Абыи и шыуанэ зэщIихакъым, «пэшыр фымыгъэплъу сыкъревгъэхьэлIэжащ», – жери гъумэтIымэри я гъунэгъумкIэ ежэкIащ. Адрейхэри зырыз-тIурытIурэ къыдыхьэжащ, хэт къыдыхьэжами унэ нэщI щIыIэр ягу темыхуэу, шхыдэурэ зэбгрыкIащ, я анэр щIыIэм ису пэшым зэрыщIэсыр ялъагъурэ пэт.

Жамбулэти къигъэзэжащ. Шым увыIэпIэ притри гуащэм дежкIэ щIыхьащ – ар жьэгум дэст, щIыIэм иукIыу.

– МафIэ щхьэ иумыгъэщIарэ, щIыIэм щхьэ зебгъэсрэ? – щIэупщIащ Жамбулэт.

– ЦIыхухэр зэбгрыкIащи, пхъэ схуэзыкъутэи згъуэтыркъым, – жиIащ гуащэм.

– АтIэ ар Iуэху, сэ скъутэнкъэ.

Джыдэр къищтэри Жамбулэт пхъэ икъутащ, гуащэр зыщIэс унэм и жьэгуми мафIэшхуэ щищIащ.

– Дызэдзэкъэи гуэр щыIэу пIэрэ? – жери аргуэру щIэупщIащ Жамбулэт.

– Жьэгум махъсымэ кхъуэщынрэ блатхьэ гъэварэ щыбгъуэтынщ, – жиIащ гуащэм.

Жамбулэт цIутI жимыIэу къыщIэкIыжри зэкъуэшхэр зыщIэс хабзэ пэшым игъэзэжащ– махъсымэр щтат, блатхьэр дият, анэнэпIэсым зыкъримыгъащIэу, шхэри гъуэлъыжащ.

А махуэм щыщIэдзауэ гуащэм Жамбулэтыр илъагъу мыхъу дэнэ къэна, ар зэриукIын Iэмал кънулъэпхъэщу щIидзащ. Гуащэр зэгуэудырт. ЗэгуэмыудыпIэр иIэт: ар и къуихым сыткIи ефIэкIырт, абыхэм шурэ лъэсрэ я зэхуакут, я цIыхугъэкIи я акъылкIи.

Сыт къримыщIэми, сыт къримыпэсми, Жамбулэтым хэIущIыIу зищIыртэкъым, псори игъэпщкIуфырт, цIыхухэм ящибзыщIыфырт – абы гуащэр нэхъри къигъачэрт.

Зэгуэрым Жамбулэт гуащэм и дэлъхуищыр «фызгьэхьэщIэнущ» жери къригъэблэгъащ, хьэщIэщым щIишэри мыр яжриIащ:

– Сэ зы тхьэмахуэ хуэдэкIэ семыжьэу хъуркъым, къэзгъэзэжыху мыбы фыщIэс, фагъэхьэшIэнщ, фишхэри шэщым щIэтынщ.

Ар жери Жамбулэтыр дэкIащ, зэрыжиIам хуэдэуи, зы тхьэмахуэ хуэдизкIэ къэтащ. Къигъэзэжмэ – хьэщIэ щIалищыр фэмрэ къупщхьэмрэ хуэкIуащ, шыхэри, я тхьэкIумэ къыгуэхуауэ, шэщым щIэтт. Андолэ гуащэм дэпэ щищIэнт и дэлъхуищыр хьэщIэу къызэрыхуэкIуар.

– Фи шыпхъум сыт къызищIэми фи нэгу щIэкIащ, ауэ сэ ар иджыри къэс зымн езгъэщIакъым, – яжриIащ Жамбулэт хьэщIэлэм.

– Бзаджэ къэзылъху и гуэн лъапэ щыщIетIэж, укIын фIэкIа нэгъуэшI хуэфащэкъым абы! – Зэкъуэшшдым апхуэдэу щыжаIэм, Жамбулэт яхуидакъым:

– Хьэуэ, ар щIывэзгьэцIыхужар фэзгъэукIыну аракъым, сэ сызыIут IэнатIэм щыгъуазэ фыхуэхъуамэ, ар сэркIэ ирикъунщ, – жери…

Гуащэм и дэлъхуищыр дэкIыжащ, я шыпхъум игъащIэкIэ къыкIэлъымыкIуэну тхьэ иIуэри.

ГубзыгъагъэкIэ аргуэру Жамбулэтыр къызэрытекIуам иризэгуэпурэ, Андолэ гуащэр сымаджэ хъуащ. Мыгувэу Жамбулэти зауэм кIуащ, зэрылIыкIыну уIэгъэр телъуи къашэжри ягъэгъуэлъащ. Гуащэм ар щызэхихым, и мылъхукъуэр и псэм еджэу зыщIэлъ пэшым щIыхьащ, ар лIэнрэ мылIэнрэ и нитIкIэ еплъу зригъэщIэн папщIэ. «Гуащэр къыщIохьэ» щыжаIэм:

– Си Iэблэр фубыди сыкъэфIэт, – жиIащ Жамбулэт, – сызэрылIэр езгъэлъагъуу ар згъэгуфIэикъым!

Гуащэр бжэщхьэIум къыщебакъуэм, Жамбулэт зэфIэту утыкум зэритыр илъэгъуащ, псалъэ жимыIэу щIигъэзыкIыжри пIэм зыхидзэжащ, нэхъри зэгуэуду.

«ЛIа?» – жиIэрэ къыщIэупщIэм, «лIакъым», – жраIэурэ гуащэр нэхъ хьэлъэ хъурн хуэмышэчыжу дунейм ехыжащ. Ар лIауэ щызэхихым, Жамбулэт къызэфIэтIысхьэри:

«Си вакъэм тхылъымпIэ лъэгущIыхь схущIэвдэ», – жиIащ.

Вакъэм тхылъымпIэ лъэгущIыхьыр щIэлэжьыкIыху утыкум зыкъыщрыригъэшэкIри итIанэ гъуэлъащ:

– Тхьэм и шыкурщ, иджы сылIэми, сигу къеуэркъым: гуащэр лIэри зы вакъэ згъэлэжьэху сыкIэлъыпсэужащ…

Ар жиIэри и псэр хэкIащ…

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Къэрмокъуэ Хьэмид, Хъыбарыжьхэр

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 27

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: