Псалъэжь: Къемэтмахуэр зэхуэдипIалъэщ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Пхъэр сошэр – пхъыр сошхыр.
ГушыIэ: Сыт хуэдиз сымыщIа иджыри сымыщIэныр сыт хуэдиз
Къуажыхь: Ди чэтым щынэ хужь щIэзщ. (Жьэ, дзэ)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Щэбэтыкъуэ (Адыгэ хъыбарыжь)

Пщы Щэбэтыкъуэ и тетыгъуэт.
ВакIуэ дэкIыгъуэт, арщхьэкIэ пщыр гъуэгу тетти, абы и Iизыныншэу вакIуэ дэкIын иракуртэкъым. Пщыр къогувэ, гъатхэри къэсащ.
— Пщым дежьэурэ ди щIыр къинэжынущ, сыт тщIэнур?
Нэхъыжьхэр зэчэнджэщри пщым пэмыплъэну зэгурыIуащ:
— Щэбэтыкъуэ делэкъым, дызэхи- щIыкIынщ…
ДэкIащ вакIуэ.
Куэд мыщIэу, пщыри къахыхьэжащ. Езым и Iизыныншэу къуажэр вакIуэ зэрыдэкIар къыщищIэм. сабэ дрипхъеящ, кIиящ-гуоуащ:
— Яхуэздэнкъым! Сэ къыщыспэмыплъэ- факIэ, къагъэзэжу шэщ схуащIыху, зы вагъэбдзумэ гуахыу здэнкъым!
Бейгуэлхэр игъакIуэри цIыхур къуажэм къыдригъэхуэжащ. Сыт ящIэнт: пщыр залымт, упэув хъунутэкъым.
— Щхьэ и ней къытщыхуауэ пIэрэ пщым? Дэри тхьэм дыкъигъэщIащ, сыт псэугъуэ къыщIыдимытыр? — мэшхыдэ лъхукъуэлIхэр.
— Нэхъыжь гуэр пщым деж дывгъэгъакIуи, жэуап къеIыдвгъэх, — жари зэгурыIуащ.
Къуажэм я нэхъыжь дыдэр пщым деж ягъэкIуащ.
— Щэбэтыкъуэ, — жиIащ лIыжьым, — гъэр къэсащ, вакIуэ ихьа цIыху м щхьэ къебгъэгъэзэжа? Шэщ ухуеймэ, пхуэтщIынщ
— ар пIэщIэгъуэкъым, вакIуэ дыкъигъэхьэж закъуэ.
Пщым идакъым:
— Сэ си псалъэ тIэу жыIэкъым: шэщ схуэвмыщIауэ вакIуэ фыдэкIыу здэнукъым.
— Зы тхьэмахуэкIэ дыкъихьэжынущ вакIуэ, итIанэ пхуэтщIынщ.
— Сэ сыпщтэкъым, си псалъэр тIэу жыIэ хъууэ щытатэмэ. Си унафэр унафэщи, вгъэзащIэ!
ЛIыжьым зыхуэшыIэжакъым:
— Шэщыр пхуэтщIынщ, Щэбэтыкъуэ. Зы тхьэмахуэ дыгувэкIэ дылIэнкъым. Ауэ, зыгурыгъаIуэ, нобэ щыщIэдзауэ узибийщ: япэ дыщызэхуэзэ ди пIалъэщ. Iхьэ соIуэ, сыпфIэмыкIынкIэ, уэри, укъыспэлъэщмэ, укъысфIэмыкI!
Ар жери лIыжьыр пщым и пщIантIэм къыдэкIыжащ. А тIур щызэпсалъэм зыми зэхихатэкъым…
Пщым и унафэр унафэти, выр щIатIыкIыжри Щэбэтыкъуэм шэщ хуащIащ, шэщыр щIын яухри губгъуэм ихьэжащ цIыхур…
Куэдрэ пытынт — яухри вакIуэ къихьэжащ.
Махуэ гуэрым пщы Щэбэтыкъуэ щакIуэ кIуащ. Пщым и закъуэт щакIуэ кIуэ зэрихабзэр. Хьэджафэжьыр и ужь иту дэкIыу щилъагъум, псалъэ зыта лIыжьыр кIэлъежьащ, и цей щIагъым фокIэщIыр щIигъапщкIуэри.
Пщым мэзыр куэдрэ къиущыхьагъэнщ.
Лъагъуэ пхэнж гуэрым щызэIууащ пщы Щэбэтыкъуэмрэ лIыжьымрэ.
— Къауэ, Щэбэтыкъуэ! — жиIащ лIыжьым.
— Си псалъэм сепцIыжынукъым. Япэ уэгъуэр узот.
Пщым и фIэщ хъуакъым:
— Делэ ухъуащ, лIыжь! Сыт узыхэтыр?!
— Сызыхэтыр уэ уощIэ! Дязыхэз щIым щIэмыхьауэ, къуажэм сыдыхьэжынкъым! Къауэ!
И фочыр узэда хьэзырти, пщым кIакхъур щIичащ, арщхьэкIэ лIыжьым къытехуакъым.
— Уэ уи псалъэ тIэу жыIэ пщIын уи жагъуэщ, сэри кIакхъур тIэу щIэсч си хабзэкъым!
Еуэри пщыр къригъэпсыхащ, бгъэдыхьэри и афэ джанэр къыщихащ, и пащIэкIэр къыпигъэхури и бгъэгущталъэм ирилъхьащ. Къежьэжрэ пэт я къуажэ лIит кърохьэлIэ.
— Флъэгъуа мыбдеж къыщыхъуар?
— Iлъэгъуащ, тхьэмадэ. Дэращ ар щIэпщIар…
Пщым и хьэдэр щIатIэри, щыри къежьэжащ.
Иужьым тхьэмадэм уэрэд иусыжащ:
Сэ сщIэ псори жысIэжмэ,
«ЛIыжь щхьэщытхъу» къысфIащ.
Сэ си мыщIащхьи
Пщы Щэбэтыкъуэ хэзгъэщIощ…
ШыкIэпшынэкIэ дежьууэ, лIыжьым абыкIэ зиумысыжыгъащ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Вагъуэ цIыкIу, Хъыбарыжьхэр

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 332

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: