Псалъэжь: И хъер мащIэщ, и гумэщI бэщ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Бадэ бадзэ къеубыд, Бадэ бадзэм иреуд.
ГушыIэ: Сызыхуейхэр зристхэм из хъуащ.
Къуажыхь: Быныр зыгъатхъэ пхъэ дакъэ хъурей. (Iэнэ)

Къэплъыхъуэр

Бацэ

БацэДи гъунэгъум хьэпшыр цIыкIу яIэт, езыр хужьыпсрэ IэпапIэ фIыцIэхэр хэту, и нэкIур натIэцым щIихъумэрэ и нэ цIыкIуитIыр къыщIэмыщыжу. А и нэхэр натIэцым къызэрыхэмыщым щхьэкIэта хьэ цIыкIум БацэкIэ щIеджэри. Бацэ зейхэм фIыщэу ялъагъурти, къызэрыуатыни-къызэрыуащэни щымьНэу ягъафIэрт, еубзэрабзэхэрт.

Махуэ хуабэ гуэрым Бацэ зэшыр къытекIуауэ пщIантIэм дэст. Зэштегъэу закъуэу иIэр ПIытIэти, ари и анэшым кIуауэ щыIэт. Хьэр зэрызэшым гу лъитэри, жыгым тес къуаргъым нэхъ лъахъшэ зыкъищIащ:

-ЛIо, Бацэ, узэшу пщIантIэм ущIыдэсыр?

-Сыт-тIэ сыбгъэщIэнур? Си дэджэгуэгъу ПIытIэ сыкъигъанэри анэшым кIуащ, ар щыщымыIэкIэ, сымызэшу дэнэ сыкIуэн. Уэ пхуэдэу сылъэтэфу щытамэ, зэшыпIэ сымыгъуэтрэ дунейр къэслъэтыхьу си гъащIэр схьынт, — жеIэри хьэпшырыр къуаргъым худоплъей.

-Умылъэтэфми, зэрызытебгъэун мащIэ? ПщIантIэм дэкIи губгъуэм къыщыжыхь. Си Iуэхущ абы ущызэшым. УмыщIэххэу ныбжьэгъущIэ гуэри къэбгъуэтынкIэ хъунщ, — жиIэри Бацэ чэнджэщкIэ къыхуэупса къуаргъыр лъэтэжащ.

Сытми, зэшу щылъ хьэпшырыр куэдрэ мыгупсысэу, къыщылъэтщ, пщIантIэм дэжри, дунейр хуримыкъуу, губгъуэм илъэдащ. Мо къэзылъэтыхь хьэндырабгъуэ цIыкIухэм къакIэлъижыхьу губгъуэм здитым, псы Iуфэм хьэндыркъуакъуэ lycy къилъэгъуащ.

-Уей, мыр ныбжьэгъу сщIыным,-жиIэу хьэр щыбгъэдыхьэм, модрейр «жьгъумпI» жиIэу псым хэпкIэжащ.

Езым къыщышынэу хьэндыркъуакъуэр псым хэпкIэжауэ къыщыхъуащ Бацэ. Апхуэдэу къыщыхъури, зэуэ кIиящ:

-Псым етхьэлэ мы тхьэмыщкIэр!

Арати, «псым итхьэлэ» хьэндыркъуакъуэр къригъэлыну, Бацэу плъагъур псым кIэлъыхэпкIащ.

Ар зылъэгъуа хьэндыркъуакъуэми, «мыр псым ет­хьэлэ» жиIэщ, зидзри, «уакъ-сакъ» жиIэурэ, ерагъкIэ къыхилъэфыжащ…

-Укъысщышынэу псым ухэпкIауэ, уитхьэлэу къысфIэщIри, укъезгъэлыну сыныпкIэлъыхэпкIауэ арат, жи Бацэ, укIытэжауэ.

-Сыту уделэ цIыкIу мыгъуэ уэ, сэ псым сыщопсэу.

-КхъыIэ-тIэ, ныбжьэгъу дызэхуэгъэхъу, — мэлъаIуэ ныбжьэгъу лъыхъуэ ежьа, зигу хьэрэмыгъэ зэи къэмык! Бацэ.

-Къысхуэгъэгъу, уэлэхьи, сэ уэ ныбжьэгъу сыпхуэмыхъуфыну, си псэупIэри псэупIэ пхуэмыхъуну, — жеIэри хьэндыркъуакъуэр псым хопкIэж.

Бацэ фIыуэ зиутхыпщIыжауэ адэкIэ здэкIуэм, жыгым тет абгъуэм къихуа бзу шырыр къилъэгъуащ. Бзу шырыр къиубыдын мурад иIэу зы джэду цIыкIу къещакIуэрт. Ара­ти, хьэпшырым бзу шырыр зэуэ къипхъуатэри гузэвэгъуэ иIэу я щхьэщыгум къыщызылъэтыхь и анэм иритыжащ.

-Сыт ущIэпщIэур? — еупщIащ Бацэ мыжыжьэу пабжьэм хэс джэду цIыкIум.

-СомэжалIэри сопщIэу. Махуищ хъуауэ зыри сIухуакъым. Нобэ бзу шыр къэзгъуэтати, абыи сыхэбгъэкIыжащ.

-А къэбубыдыну узыхэта цIыкIур гуэныхьтэкъэ, а бзу шырри псэуну хуейщ уэ пхуэдэу.

-Хуейщ, ауэ сэ сомэжалIэ.

-Фи деж укIуэжу сыт ущIэмышхэр?

-Ди деж самыгъашхэу сыкъыдахуащ.

—Сыт мы жыпIэр? — И фIэщ хуэщIкъым зэхихар Бацэ. — Апхуэдэ цIыху Iей щыIэу си фIэщ мыхъунт. НтIэ, абы щы- гъуэм си гъусэу ди деж накIуэ, си Iуэхущ уэ абыхэм уи жагъуэ къащIмэ, тIэпIыжу уамыгъашхэмэ!

-Пэжуи?! — и фIэщ хуэмыщIу абы къеплъащ джэдур.

Бацэ зэрыжиIам хуэдэу, джэду цIыкIур я деж здишащ.

Щыдыхьэжым, и анэшым къикIыжа ПIытIэ гъынанэу, хьэм лъыхъуэу хадэм итт.

-Хьэу, хьэу, хьэу, — Бацэ щIалэ цIыкIум йоджэ, хадэм къришыжыну. Ар къэзылъэгъуа ПIытIэ къогуфIэж. Къапожьэри, тIури и IэплIэм ирегъэтIысхьэ.

Ныбжьэгъу къызэригъуэтар къызыгурыIуэжа Бацэ гуфIэу джэду цIыкIум хуоплъэкI, ПIытIэ къызэрыхущытым зэрыригушхуэри и нэгум къищу. Абы чэнджэщ къезытауэ щыта къуаргъри арэзыуэ жыг дакъэм тесщ…

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Вагъуэ цIыкIу, Таурыхъхэр

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 380

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: