Псалъэжь: Щымысымаджэми бэджынэ и щIасэт.
ПсынщIэрыпсалъэ: Тебэ фIыцIэм ху пцIынэ цIынэ иупцIащ.
ГушыIэ: Индиям судым ущыщIэсым деж уэрэд жыпIэу ядэкъэм.
Къуажыхь: Хьэ хужьитI зэрошх. (Дзэ)

Дзыгъуэ цIыкIу

Зэгуэрым ди унэм дзыгъуэ цIыкIу щIищIат. КъыздикIар дэнэ щыпщIэн, ауэ псэхугъуэ лъэпкъ къыдимыту къыдэдыгъуэрт. Здынэмыс щыIэтэкъым — зэм тебэм щхьэпрыпщу, зэми шыуаным къипкIыжу уIууэнт. Ауэ щыхъукIи, фIэщщIыгъуейт унагъуэм исхэр абы щы-мыIэж апэсым дыпищIу. Армырамэ, щхьэ мыукIытэрэт е мышынэрэт? Дзыгъуэтеуэм лы шыуа иплъхьэу абыкIэ уещакIуэу щIэбдзэмэ, кърикIуэм ущIэмыупщIэ. Фэмрэ теплъэмрэ хуэхейуэ Алыхьым къигъэщIа гъуамэ шырым, уи щхьэм мыгъуагъэ хууигъэхьыжу, укъигъапцIэрт. НэщыпхъуэкIэ ягъэкIуэсам хуэдэу, лыр лъэныкъуэ иригъэзырти, езыр бгъуэтмэ, къащтэ. НыбэкIыхь хъужауэ, къыщыхутэрт щыгъынхэмрэ хьэпшыпхэмрэ здэщыIэм. Лы шыугъэм дигъакIуэрт цыхэкIхэмрэ фэм къыхэщIыкIахэмрэ. Здынэмысрэ фIэмыIэфIрэ къэгъуэтыгъуейт а псэущхьэ хьилэшым. Уэрэдыжьыр къришу щызэхэпхкIэ, кIэ зэрептын Iэмэпсымэ къэплъыхъуэу, езым ухуэпсалъэу щIыбодзэ. Узэрызэхихыххэрауи, макъ псыгъуэ икIамкIэ иришэжьа уэрэдым печыж. БукIын дэнэ къыщына, ар гукъэкI зэрыпщIыххам ухущIригъэгъуэжу, укъигъащтэу утыку къолъадэри, щIыр зэгуэхуу я кум дэхуам ярейуи мэбзэхыж.
Iэмал зэхуэмыдэхэм ухуэкIуэурэ, урехулIэ унэ кIуэцIым гын щыбгъэтIылъыну. Ар тхылъымпIэ напэм тебгуэшэнщи, жэщым угъуэлъыжынщ, нэху укъекIмэ, унэм къебгъэрыкIуа дзыгъуэ емышыж цIыкIур и гущIыIур дэгъэзеяуэ зыщIыпIэ ущыIущIэн пфIэщIрэ уи гур абы ирибгъэфIу. Пщэдджыжьым дзыгъуэ хьэдэр унэм зэрыщIэпхынум, къэгъазэ имыIэу абы кIэ зэригъуэтам шэч къытумыхьэжу, къэплъыхъуэу щIыбодзэ. Илъкъым утыкуми, щыIэкъым хьэжыгъэми, дэлъкъым шкафми. КъэIужыркъым и макъ лъэпкъи. Сыту фIыт! КъыпфIощI ар а пщIам икIуэдыкIауи, уогуфIэ, мыдэ зы шынагъуэшхуэ гуэрым уи псэр къыIэщIэкIам хуэдэу. Гупсэхугъуэ уогъуэтыж. Унагъуэм щызэрахьэ шхынхэри, къагъэсэбэп Iэмэпсымэхэри, щатIагъэ щыгъынхэри — псори къабзэщ. Ауэ щыхъукIи, щIыIэ-щIыIэу уи гур тоIэбэ дзыгъуэ цIыкIум и хьэдэм зыри зэрытемыплъам, увыIэпIэ хуэхъуар зыми зэримыщIэм, абы уримыпIейтейуи къанэркъым.
Апхуэдэу блокI зы махуэ, махуитI, махуищ. Аргуэру дзыгъуэ макъыр къоIуж, адэкIэ-мыдэкIэ къыкъуэж-къуэлъэдэжу уолъагъу.
Зыри зэбгъэтIылъэкI, зыми утеплъэкъукI щымыхъуну зэманым къегъэзэж. Щхьэ зэрымыхуэнум пкъыри дэкIуэу изыукIэ дзыгъуэ цIыкIум и бзаджагъэм хигъэхъуауэ, Iуэхум нэхъ Iэзэ хэхъухьауэ къыкъуожыж. Пещэж фIыуэ зыхуэIэкIуэлъакIуэ и лэжьыгъэм.
ЕгъэкIуасэ, къанэ щымыIэу, игъуэтыр. Унагъуэм ис-хэм дзыгъуэм и гъэкIуэдыным Iэмал гуэр къыхуэгъуэ-тын Iуэхум я гугъэр хахыж. Ауэ… Ауэ щыIэщ иджыри зы хэкIыпIэ. Щхьэ яIэщIэхункIэ хъуат ар псоми?
Джэдуужьыр!.. Мис абы иритынщ а дзыгъуэ угъурсыз цIыкIум кIэмужыр. Си Iуэхущ, а хьэрэм шырым и лъапсэм абы псы иримыгъэжыхьыжмэ, игъащIэ лъандэрэ ишха псори къыIуримыгъэхужмэ!
Джэдуужьыр унэм щIадзэ. ЗэрыщIадзэххэуи, и лэжьыгъэм и ужь йохьэ. ЙоплъакIуэ. ЙощакIуэ. Къеубыд! Псори зэхэсу кърелъафэ утыкум, мис мыращ сэ сыкъызыхуалъхуар, жыхуиIэу. Джэдуужьым щIэгурымыхьу ирегъэмэрэкIуэх дзыгъуэ цIыкIур. ФIыуэ зэIуробзаежри, бжэмкIэ еунэтI. Фи Iуэху зэфIэкIамэ, сэри щхьэхуит сыфщIыж, жиIэ нэхъей, бжэр къыхуIуахыну мэлъаIуэ. ХъунщIакIуэ шырыр я нэкIэ ялъагъуу къызэраубыдам, хуэфащэри зэрыращIам щыгуфIыкIрэ ар зи фIыщIэми Iэ далъэурэ, щабэ дыдэу бжэр хуIуагъэжри, къыщIагъэкIыж…
Сыту фIыт, дзыгъуэ хьэл къэзыщтауэ нобэ къытхэт языныкъуэ цIыхухэм джэду хьэл зиIэ гуэр зырыз яжьэхэдзамэ!

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Жамбэч Рабия, Прозэ, Рассказхэр

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

ЦIыхуу еплъар: 306

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: