ПсынщIэрыпсалъэ: Лэныстэ-мастэ-къэбыстэ пIастэ.
Псалъэжь: И хъер мащIэщ, и гумэщI бэщ.
ГушыIэ: ЩIалэм пыIэ къигъуэтащ. Хуэхъупсуращ.
Къуажыхь: ХьэщIэм ядэшхэ, шхалъэм дэпкIэж. (Бжэмышх)

Псэм и гъащIэ

(Гупсысэр псалъэкIэ)
Псэхэхым и махуэ къалэныр зэфIигъэкIри игу зэгъауэ тIысыжащ. Аращ, зы псэ ихьыжащ, зэгуэр езым къытрахыу къыфIахьар. ГъащIэм къыщыхъу псор зи гум, зи псэм тегуплIам щытыкIэ щIагъуэ иIэнт, чэфым хуэдэу ехыжащ дунейм. Псэхэхым абы и псэ хьэлъэр тхьэусыхэурэ ирилъэфэжьэжащ. Хьэдрыхэ щынэсыжам игъэщIэгъуащ, къихьар жэнэтым занщIэу яхьати. МащIэщ апхуэдэу къэнэжар: къэзыгъэщIар и фIэщ хъурт, ерыскъыуэ и пщIэнтIэпскIэ къилэжьа фIэкIа зыIуилъхьакъым, дыгъуакъым, фыщIакъым, зимыIэм дэIэпыкъуащ. Мылъкушхуи зэригъэпэщакъым. Ауэ а здэкIуэжам абы хэти щыщIэупщIэрэ? ИтIани ар къэзылэжьхэм къызэралэжь щIыкIэрщ, я ныбэм щхьэкIэ цIыхум ящIэну хьэзырырщ укъэзыгъэуIэбжьыр. Дымышхэу дыкъигъэщIатэмэ арат. Хьэуэ, ди щхьэщыгу къитым къытхуигупсысащ ар. Уэ, сэ, адрейхэр игъэунэхун щхьэкIэ… Псэм телажьэр дыхьэшхэн ящыхъукъэ цIыхухэм? НтIэ, щхьэ а псэр дыщимыIэжа дакъикъэм зыри дыхуэмеижу дыкъанэрэ, дегупсысыркъым псалъэ жагъуэр гум еуэну, дэ зэтлъэфалIэм и зы мащIэ зимыIэм лъэдгъэIэсмэ, дэр нэхъ насыпыфIэ хъунущ. ГъэщIэгъуэнщ…Насыпыр цIыху къэс зыхэтлъагъуэр зырызыххэщ. Куэд, куэд дыдэ хуейщ ди нобэрей гъащIэм цIыхур насыпыфIэ щыхъун щхьэкIэ, лейуэ а насыпым, насыпу къалъытэм, кIэрылъыр кIэрытхымэ-щэ? ДыкъэзыгъэщIам игу къыдэбгъэнкъэ, апхуэдиз щыкIа илъагъумэ, абы кърикIуэнум ущIэмыупщIэ… Насыпыр цIыхур къыщигъэщIым къыдигъэщIащ. Ар абы къыпхутехынукъым. Дэ къэдгупсысыжа насыпхэм, лъапIагъэ мыфэмыц зыхуэдгъэувыжахэр фагъуэ щIохъукI дыкъызыхуигъэщIа насып лъагэм. Жьыгъэр къыщыдэуалIэкIэ, абы щIыгъуу къыдоуалIэ, къыдгуроIуэ гъащIэр зэрыщыту. Жьы дыхъуауэ щхьэ дыкъимыгъэщIарэ, сытыт итIанэ дыщIэпсэунур? Сыт хуэдизу цIыхур мыгубзыгъами, ар къэзыгъэщIам и къэухьыр щIэншэщ. ПсэщIэ, псэ къабзэ дунейм къытехьам нэхъ лъапIэ сыт щыIэ? Сабий гуфIэрилэм и нитI нэхъ къабзагъэ, дахагъэ къызыщIих щыIэ къыщIэкIынкъым. Хэт игъащIэм гу лъита?.. Насып нэпцIхэм къамыгъэпцIа, дуней IэрыщIым хэмызэрыхьа сабийм и нитIым ущIэплъамэ ущIокIуадэ. Насыпщ а нитIым урикъуху ущIэплъэну. Дэ, балигъхэм зэхэдмыщIыкI куэдым гу лъатафэ, къытщIэнэкIафэ ятетщ. Сабий къэс мелэIыч щIыгъуу жаIэ, къыдэджэгуу, игъэгуфIэу. Ар балигъхэм яжриIэу я фIэщ щымыхъум, къащыщыдыхьэшхым деж щегъэжьауэ, мелэIычыр мэкIуэдыж. Е къазэрыфIэмыIуэхужым щхьэкIэ зигъэгусэура, хэт ищIэн? Сабийр балигъхэм зэхашэри зыри я фIэщ щымыхъу, зыми пщIэ щыхуамыщI дунейм щыщ Iыхьэ ящI.Узыхэтым ещхь ухъуркъэ-тIэ?.. Аращи, гъащIэ хьэжкурийм уеужьыгу, ущIэпсэури узыхуэпсэури къыпхуэмыщIэжу. Уи насыпымэ, зыгуэр нэхъ пасэу къыбгурыIуэнщ…
Нобэ яхьыжа псэм адэкIэ дапщэ къыщехъуэпсауэ пIэрэ? ЦIыху щIыжаIэжым и щапхъэ нэс ялъэгъуащ. Дуней гъащIэм щызэрихьэлIамэ, щыдыхьэшхыну къыщIэкIынт мыхэр абы, тхьэмыщкIэщ, мылъку мащIэщ зэрилъэфэлIар, и унэр цIыкIущ, и щхьэгъусэм налкъутналмэсыр къыкIэрылъэлъыркъым, и бынхэр зыщыхуэпыкIакъым, ауэ, псори зэхуэдэ дыхъуа иужьщ нэхъ къулеямрэ тхьэмыщкIамрэ къыщынаIуэр…

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Прозэ, Щомахуэ Залинэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 255

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: