ПсынщIэрыпсалъэ: Бадэ бадзэ къеубыд, Бадэ бадзэм иреуд.
Псалъэжь: ДаIуэкIейм дэгу уещIри, плъэкIейм нэф уещI.
ГушыIэ: Индиям судым ущыщIэсым деж уэрэд жыпIэу ядэкъэм.
Къуажыхь: Ди гуэн цIыкIу лы изщ. (Iэпхъуалъэ)

УздэщыIэр

ГъащIэ жыг (Прозэу тха усэ)

Си лъэбакъуэхэр сфIэину счыми хэзгъэщIыр мащIэщ, гъащIэ жыгым сыдопщей. Си Iэгуфэр щIихам солъэпIастхъэ. Зэзэмызэ сыкъэувыIэурэ си япэ итхэм сахудоплъейри, сохъуапсэ, си фIэщ хъуркъым ахэм хуэдэу сэри жыжьэ сынэсыну, ауэ къысхуеплъыххэр къысщIэнакIэу къысщохъури абы сыкъегъэгубжь. СыкъызоплъэкIри, си ужьым итыр нэхъыбэжщ, ныскIэлъеIэу, сафIэлъагэу, хьэуэ сынасыпыфIэщ. А псор зыхуэзгъэкIуэху нэгъуэщIхэм ар къагъэсэбэпри, пIащIэу къызбгъурокIри, сяпэ къоувэж. СыкъамыцIыху пэлъытэу, къызэмыплъэкIмэ я напэр къабзэу къэна хуэдэ, ипэ итхэм фIэкIа кърамыдзэу макIуэ.

ЗыхуэкIуэм и бзэ IэфIыр ягъэщIагъуэу къыпежьа къудейуэ, абыи щхьэпрокIыри и дэмащхьэр теувапIэу къегъэсэбэпыж, аращи аргуэрыр игъащIэм имыцIыхуа пэлъытэщ, къыкIэлъыкIуэу ар зи IупэфIэгъур япэ итырщ. А икIагъэ слъагъум сигур зэщегъэу, сыхуэмейжу сещIыр зыми, къэнжал напэ зиIэм папщIэу къыщIэкIынщ а хэкIыпIэхэр зыхухахар. Куэд дэмыкIыу макъышхуэ ищIу, и IэбжьанипщIым лъыр къыпыжу кърадзыхыж зыми зэримыIысыр къызыгурыIуахэм, сэ аргуэру солъэпIастхъэ. КъызощIэ нэхъ хьэлъэ сызэрыхъуар, сешауэ ара? Хьэуэ, зыгуэрым зыкъыскIэрищIащи си лъэтхьэмпэр иутIыпщыркъым, иутIыпщым ехуэхынущ, сеплъыхмэ, нэкIэ къызэлъэIу хуэдэщ хыфIэзмыдзэну, гу лъызмытауэ фэ зытызогъауэри кIэрыщIэныр сщIыгъуу гъуэгум хызогъэщI. ДзыхьщIыгъуафIэу, быдэу зы къудамэ нэхъ ин зэ сынэсамэ зызгъэпсэхунт. Къэзгъуэтащ, ерагъыу си псэр нызолъэфэсри сотIыс. Тхьэмбылым изу зэ хуиту жьы жьэдэсшэну сынэсауэ арат си япэ итахэм ящыщ зы къыщызэджам «УщIыщысыр сыт? жыгым и щхьэкIэм дынэсыным къэнэжа щымыIэу жаIэ»,- жиIэу. «НтIэ щхьэ дыпIэщIэн хуей, сыт щыгъуи дыхущIыхьэнущ абы дынэсыну» — жызоIэ сэри ар згъэщIагъуэу. «УзымыIэтыну къудамэм утемысу, тэдж. СыкъэпщIэнщ а узытесыр жьым пищIыкIым, укъэнэнщ итIанэ жыг щхьэкIэм нэсахэм уащIэхъуэпсу, абы щыIэ фIыгъуэр зылъагъуам хуэмыIуэтэщIыжу жаIэ, тэдж». Сыкъотэджри пызощэж си гъащIэ гъуэгум, абы къыщехуэхыжхэм сэ сыщагъэлъэпэрапи щыIэщ, ауэ си лъэбакъуэр цIыкIуми, инми иджы къысфIэIуэхужыркъым. Си дежкIэ иджы нэхъапэр скIум и инагъракъым, атIэ си пIэм сызэримытырщ. Иджы сэ къызгурыIуащ, мы жыг щхьэкIэм нэсаи ар зылъэгъуаи щыIэкъым, жыг абрагъуэм щхьэж хуэфэщэн увыпIэ щегъуэтыж. Хэт къудамэ мэхъу, хэти пхъэщхьэмыщхьэщи сэбэп къыпокI, хэти жылэщ, хэти тхьэмпэщи, жьым щIихурыхукIыу егъэпсалъэ, хэти гъэгъауэ и дахэгъуэу гъатхэ жьы хуабэм и Iэпэгъуу ирехьэжьэри, абдеж абы теухуа хъыбарыр щеухыж… Иджыри а сызэрыкIуэщ, гъэщIэгъуэн куэдым сарохьэлIэ, сяпэ итахэм щыщу хэти жыг пхъафэр тритIыкIащ зытриубыдэн мурадкIэ, апхуэдизкIэ псэуну хуейти, ифыщIащ гъащIэр, ауэ ар хэкIыпIэу щытамэ псоми зыхаукIэнтэкъэ абы… КъудамэщIэ лантIэр къысхуезышэххэри щыIэщ нэхъ псынщIэу зысIэтмэ я гуапэу — сыхуейкъым, си гъуэгур сэ езым скIужынщ. Жьы щIыIэ къыкъоу, си гъащIэм и щIымахуэщ, и щIымахуэ шылэщ. Къыстрегъэщащэ, зытызокъузэ си дзэр, къытрекъузэ и ткIиягъэр зэхызегъащIэ. Уэзгъэлъэгъунукъым си нэпс ткIуэпс, ущымыгугъ, уи щIыIэм си Iэпкълъэпкъыр игъэдииуэрэ си гум къызэрысу езым щIэздзэнщи мафIэ згъэсыжынщ. Уи нитI сащIэплъэу сынопсэлъэнщ, сыппэлъэщыху сыппэщIэтынщ… 

7.12.2012

 Уемыплъу къыумыгъанэ: Щомахуэ Залинэ, тхыгъэхэр 

 

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Прозэ, Щомахуэ Залинэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 211

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: