Псалъэжь: УпщIалэ и былым кIуэдыркъым.
ПсынщIэрыпсалъэ: Шыбжииплъ, псы плъыжьыбзэ.
ГушыIэ: Тыншу упсэуныр Iейуэ гугъущ.
Къуажыхь: Адакъэ мыщ, хьэщIэщ кIуэрей. (Щхьэнтэ)

Си Iэлъыныр узот

хъыринэм сыздисым содыхьэшхыр…
СагъафIэу щытащ сэ. Сытри къысхуащIэрт, сыт зыхэзмыщIыхьми схуэгъурт. Сы-сабий закъуэт. Ауэ, ар къэзгъэсэбэпу хьэщхьэрыIуэуи сыщыттэкъым. СфIэфIт ахъшэ, щыгъын лъапIэ, дахэу зысщIын. Аращ си щIалэми къысхуимыдар. Апхуэдэ хъыджэбзхэм унагъуэ зрамыхьэфыну къыщыхъуащ… Зыри нысащIэу къысхуэмеину ара?..
Пэш хуитышхуэ солъагъу. ЦIыху куэд гъэщIэрэщIауэ щIэтщ. Ахэр гуфIэжу стIолхэм бгъэдэсхэщ. Мы дунейм къагъэнакъым зы хъугъуэ фIыгъуэ. ГъэнщIащ ерыскъыкIэ.
Уэрэд щабэ къоуэ. Утыкушхуэм щIыбкIэ къэгъэзауэ итщ щIалэрэ хъыджэбзрэ. Пщащэм и бостейр хужьыбзэщ. Ар сызэрыцIыкIурэ сызэхъуапсэу щытам хуэдабзэщ. ЗэщIоцIууэ. ЦIыхухъум кIэстум екIуж щыгъщ. Ахэр къофэ. ЗагъэкIэрахъуэ макъамэм декIуу. Сеплъыщэмэ, зыкъызоцIыхужыр. Сэращ ар! Сэращ нэфIэгуфIэ нысащIэр! Ауэ щауэр къысхуэщIэркъым. Слъэгъуакъым зэикI.
Зэуэ ди дунейм зехъуэж. Макъамэр зэпеуд. Абдеж абдж лъэлъам хуэдэу къолъалъэр пщIыхь дахэр. Блын хужьхэри, хьэщIэхэри, шхынхэри мэкIуэд. Иджы мафIэм зэхисхьа утыкум дитщ, ди IитIыр зэрыIыгъыу. Уафэр зыщIэуфIыцIащ. Уэшх пIащэм кърегъажьэ. Дыгузавэу дыдоплъейр тIури. Къэхъур сыт? Дыгъэ бзийр къыдоплъыр, пшэхэр зкIэщIигъэкIуэтауэ. Ар псынщIэурэ нэхъ ин къохъури дэкIуеипIэ лъагэ, дыщэпскIэ гъэнщIар къыкъуощ. Iэлъын джэрэзу къожэхыр. Хэт къридзыха? Ар си лъакъуэм къыщоувыIэр. ЩIалэм къещтэ. ТIуми зэпыдоплъыхьыр. Сэкимэ Iэрылъаращ! Ар зышэнум къритат…
— Узгъэкъуаншэркъым зыкIи. Хъу насыпыфIэ! Си Iэлъыныр узот – къызоцIыхур си еджэгъум и макъыр. Абы и нэкIу, дыгъэ бзийм уафэгум тритхам доплъыр. Сурэтыр къытщогуфIыкI. Дуней псор уэздыгъэкIэ щIэгъэнам хуэдэу, нэху хъуауэ зэщIолыдэр. Уафэгум вагъуэу исыр жэщ мыхъуами, уолъагъур. Сэкимэщ ахэр зи фIыгъэр. Абы и пыгуфIыкIыныгъэрщ, игу къабзэращ псэ къытхэзылъхьэжыр!..
Уз си псэм хыхьам зыкъызегъэщIэжыр. Си нэр зэтызохри, зызоплъыхьыр. Ди унэращ. ГъуэлъыпIэр адэ-анэм яйщ. УнэлъащIэ щIагъуэкъым щIэтыр: уздэжеин, щыгъын дэлъхьэпIэ, тетIысхьэпIэ. Iэщэ шэнтым телъым гу лъызотэ. КIуэдыжакъым зыри. Дызыубыдахэм дызэраIыгъщ. Зэрыщытащ.
Зыгуэр къэзэпэщэщу къысщхьэщытщ. Ари зэхызощIэр. Си джабэр къыхоузыкIри, сыкъощэIу.
— Тс! Щэхуу, щэхуу! – Молэщ ар зи макъыр, – зыхуэгъэшэч жи, -Иджыпсту сухынущ.
Зыри схужыIэркъым. Си бзэгур хьэлъэ гуэр хъуащи зэм зэхэсщIэркъым, зэми къызэдэIуэххэркъым. Мыщэ и банэ макъ щIыбымкIэ къыщыIуам, насып нэпсхэр къыщIэжу, сыкъегъэгуфIэжыр – псэущ, си ныбжьэгъур псэущ!
— Дауэ ущыт? Къоузрэ?
Сепсэлъэну гукъыдэж лъэпкъ сызэримыIэр къезгъэщIэну си щхьэр лъэныкъуэкIэ изохьэкI. – СкIэрыкI. Ауэ ар нэхъ бзаджэжу къыщIокIри, йокIуэтэкIыр. Зызогъэзэжыр. Езыри си ужьым итщ.
— Укъыздэджэгуну куэдрэ?
Зыри жысIэркъым.
— Къысхуэгъэгъу. Апхуэдизу уэркIэ а хьэр лъапIэу сщIакъым.
И псалъэхэр зэхэсхыу, седаIуэми, сыщымщ.
— Мадинэ, къызэдаIуэ. Сыноуэну сыхуеякъым. Пэжу жызоIэр, сыхуеякъым узуIэну.
Пэжщ. Сэракъым абы иукIыну зыхуеяр, си Мыщэщ. Ауэ зызоIыгъ. Дапхуэдэу сыдихьэхыну хэмытми, гулъытэншэу къызогъанэ. Езыри блыным епсэлъэн езэша хъунти сщхьэщокIуэт. Шэнтым телъхэр трехри, йотIысэх. Сыт щIыщIэмыкIыжыр? Щхьэ къысщхьэщыс?
Дакъикъэ зыбжанэкIэ си щхьэр Iушу сыщылъыфами, схуэмышэчыжу, захуэ сощIыж. Гу лъызотэ и нитIыр къыстримыгъэкIыу къызэрызэплъым, сэри сызэреплъыжым. Апхуэдэу сыхьэтыфI кIуащ.
— Сыт, е хэт узэгупсысыр? – жи Молэ.
— Куэдым… — зыри къыпызмыщэн си гугъат, ауэ си гум илъыр зыгуэрым хуэсIуэтэну сыхуейт. – ГъащIэм.
— ЖыIэт.
— КъызгурыIуэркъым дыщIызрихьэлIар уэрэ сэрэ. Щхьэ ди гъуэгухэр зэхыхьа? Си насыпыр зэуэ зэпычати, сигу жьы дезгъэхуну сыкъэкIуати, нэхъ Iеиж хъуащ. Зыри къызэхъулIэркъым…
— КъызэхъулIэркъым жыпIа? Уэ пщIэрэ гъащIэр езыр ехъулIэныгъэу зэрыщытыр? – зэуэ щэху мэхъури, дакъикъэ зыбжанэкIэ и нитIыр къыстримыгъэкIыу къызоплъыр, итIанэ пещэжыр – Насыпыр зэпычащ жыпIа? ЛIэныгъэ хэмытамэ, зэпычакъым.
— Хэтакъым. Ауэ, щымыIэжым аракъэ?
— Сыт щымыIэр?
— Лъагъуныгъэ.
— ХэкIыпIэ зимыIэр зыщ — ажалырщ.
— Ущоуэр. Си гугъат сэри. Ар мыхъуамэ, сыкъэмыкIуэххэнкIи хъунут. Молэ, апхуэдизу сыцIыху Iейуэ ара? Мы дунейм Iейуэ тетыр щхьэ сэ къыскIэрыпщIэрэ? Дауэ уеплърэ?
— Уей, сэ укъызэрысщыхъумкIэ, ухъыджэбзыфIмэ, дэтхэнэ щIалэри уэ пхуэдэщ зыщIэхъуэпсыр. Угъэсащ, угубзыгъэщ, IэбэкIэ уощIэ, – ар и Iэблэм толъэщIыхьыр.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.

Напэхэр: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

Зыхыхьэр: КIарэ Альбинэ, Прозэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

ЦIыхуу еплъар: 5 339

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: