Псалъэжь: Зэрабзыр иIэ щхьэкIэ кърабзэ иIэкъым.
ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
ГушыIэ: Сылэжьэнщ жысIати, мыбыи Интернет щыIэщ…
Къуажыхь: Къан хъыджэбзитI зэлъэпагъщ. (Набдзэ)

Къэплъыхъуэр

ГъащIэм и кIапэр къэпIэтым

Си ныбжьэгъум къыщалъхуа махуэр игъэлъапIэрти, куэд щIауэ къыхуэсщэхуауэ щылъ саугъэтыр згъэщIэ-ращIэри, сыкIуащ я унэм. Бжэр Iузыхар и анэращ:

—    Уа-а-рэ, мыбы къэкIуар… Къеблагъэ, къеблагъэ! КъыщIыхьэ, щхьэ ущыт абдеж, хамэ нэхъей?! — си Iэр иубыдауэ, сыукIытапэурэ, сыщIешэ Iэгъур-лъэгъур лъа-гъугъуафIэ фыз нэ фIыцIэм.

—    Дауэ фыщыт, Людэ? Оксанэ сехъуэхъунщ, жысIэри сыкъыIухьауэ аращ, зэман куэди сиIэкъым, — фызым Iейуэ сыщыукIытэрти, си напIэхэр ехьэхарэ, плъыжь сыхъужауэ, жызоIэ.

—    Мыдэ, мыбы жиIэр! Сыт зэман?! Тхьэ, умыкIуэжы-ну-тIэ. Ауэ кIуэжи, еплъыт! Моуэ, хьэщIэщымкIэ ны-щIыхьэ, Оксанэ тыкуэным ехащи, иджыпсту къэкIуэжынущ. Сэ тезгъэува лым сыкIэлъыплъынщ, уэ нанэ и гъусэу щIэс, фызэрымыгъэзэш! — погуфIыкI Людэ.

—    Хэт, жыпIа? — щэхуу сыщIоупщIэ, Iэнкун сыхъуауэ.

—    Си анэр къэтшауэ щыIэщ. УмыукIытэ уэ, ныщIы-хьэ. НакIуэ, накIуэ! — Iэнэ кIыхьышхуэр щаухуа пэшым сыщIешэри, Людэ мэбзэхыж. Фызыжьым, сыкъызэ-рилъагъуу, къотэджри, IэплIэ къысхуещI, сэлам къы-зехри, шэнт къегъэув:

—    ТIыс, дахэ цIыкIу.

СщIэнури, жысIэнури сымыщIэжу, сыщытщ, апхуэ-диз ныбжь зиIэм пщIэ къысхуищIу, къызэрытэджам щхьэкIэ. Пэжщ, си гуапэ хъуат ар икъукIэ. Мис, ди зэ-маным кIуэдыж адыгагъэмрэ хабзэмрэ мы цIыхубз тIо-рысэм игуми и псэми хэлъщ иджыри. Дэ-щэ, щIалэгъуа-лэр?! Си щхьэ мыгъуагъэ хуэсхьыжауэ, сыщытщ.

—    Уэ тIыс, нанэ, умыгузавэ. ТIысыж, кхъыIэ!

—    ХьэщIэр щыту, хэгъэрейр тIыс хабзэкъым, дахэ. ТIыс уэ.

Зы псалъэ къыфIэзмыгъэкIыжыфу, делафэ къыс-теуащ, жысIэу, сотIысэх. Нанэри мэтIысыж. ТэлайкIэ щэхуу дыщыса нэужь, къарууэ сиIэр зэхызолъхьэри, си напIэр къызоIэт, нанэм и узыншагъэм сыщIэупщIэну. Езыр, адрей фызыжьхэм ещхьу, шэнтжьейм игъэщIа-уэ истэкъым, атIэ, зыкIи къемыхьэлъэкIыу и щIыбыр захуэу, и щхьэр Iэтарэ и нэ нащхъуитIыр зыгуэрым теплъызауэ, зэфIэст. Ар зэрыслъагъуу, си бгыр тIэкIу къыдэшауэ сыщысти, зэуэ захуэу сытIысыжащ, сызэ-реупщIынури ескъухыжащ. Нэсып сиIэти, Оксанэ абы ирихьэлIэу къэсыжат, армыхъумэ, пщIэнтIэпсыр къы-зэкIуарэ, зэрызысщIынымрэ жысIэнымрэ сымыщIэу сыщысу арат. Пщы гуэрым и щхьэгъусэ къэтIысауэ фIэкI къысщыхъуртэкъым, апхуэдизкIэ нанэм пагэу зиIыгъти.

—  Сыту фIыуэ укъэкIуа, Iей. Си гуапэ пщIащ, упсэуа-рэт уэ! — IэплIэ къысхуещI си ныбжьэгъум.

—    Сынохъуэхъу, Оксанэ! — сыгуфIэжу, саугъэтыр IэщIызолъхьэри, и нэкIубгъум ба хузощI си ныбжьэ-гъум.

—    Упсэу, тхьэ, ухэтын хуэмея мыбыхэми. Укъызэры-кIуа къудейр сыт и уасэ?! Куэд щIауэ дызэрылъэгъуа-тэкъым. НакIуэ-тIэ, модрей пэшым дыкIуэнщи, дыпсэ-лъэнщ, — си Iэр еубыдри, дыкъыщIокIыж хьэщIэщым.

Сэри фызыжьым и пащхьэм «зэрызыщызгъэхьэлын-шам» нэхъри сроукIытэж. Оксанэ къыхуэсхьа данэ жэщ джанэр кърихауэ, йоплъ, зрегъапщэ, мэгуфIэ.

—    Упсэу, упсэу, упсэу. — IэплIэ къысхуещI, и гуапэ хъуауэ.

—    Хъунщ, кхъыIэ, иджы. АфIэкI пхуэфащэкъэ уэ?!

—    ЗывмыгъэIейуэ нанэ уэрэ фыщысти, фызэрыцIы-хуакIэ?

—    Хьэуэ. Ихьи, сыту сыщыукIытат, зо. Сыту хабзэ-шхуэ хэлъ! Зэи слъэгъуакъым апхуэдэ цIыху зэтет. Сыт и цIэр фи нанэ?

—    Сурэтхъан. ЛъэпкъкIэ шапсыгъщ. Абы нэс къикI-ри, дадэ мыгъуэм къыдэкIуат. «Интеллигент» жыхуа-Iэм хуэдэщ нанэ, егъэджакIуэу лэжьащ илъэс тхущIкIэ. Дади аращ и лэжьыгъэу щытар, тIуми адыгэбзэмкIэ ирагъаджэт. Нанэ Iэджэуи зикъутэт, дадэ къыдэкIуэн имыдэу, ауэ апхуэдэ щIалэ блэбгъэкI хъурэт?! ЩIалэ дахэу, гуакIуэу щытауэ жаIэ дадэ мыгъуэр.

Си жьэр Iурыхуауэ содаIуэ Оксанэ и хъыбар кIэщI цIыкIум. КIэщIми, лъабжьэшхуэ иIэу къысщохъу. Не-тIэ а фызыжь пагэм и нэхэм щIэслъэгъуат сэ зэш гуэр, и гур зыгъэпIейтей гупсысэ куу. Дауэ пIэрэ Сурэтхъан и блэкIар зэрыщытар, сыту пIэрэ, и гъащIэм и кIапэр къэпIэтмэ, къэпхутэнур?! А фызыжьыр нэхъ гъунэгъуу зэзгъэцIыхумэ, зы хьэлэмэт гуэр зэриIуэтэжынур сщIэ-ти, етIуанэ махуэми тезгъэзащ Оксанэхэ. IуфIэжу сра-гъэблэгъащ. Шей дефэу дыщысу, Сурэтхъан, жьы къаб-зэ тIэкIу зыщIезгъэхунщ, жиIэри, шордакъым ихьащ. Сэри, сыгузэвапэурэ, Людэ соупщI:

—   Людэ, кхъыIэ, емыкIу сыкъыумыщI, ауэ фи нанэ нэхъ гъунэгъуу сцIыхуну сыхуейт. ИкъукIэ хабзэшхуэ зыхэлъ цIыхущ, губзыгъэщ. Сыдэплъеину, сигъэущи-ину сыхуейт. Къысхуидэмэ, щIэх-щIэхыурэ сыкъэкIуэ-

нут.

—   Алыхь, идэным-тIэ, сыт щIимыдэнур?! Езыри къыпщытхъуащ, псэлъэрейкъым, хъыджэбзыфI хуэ-дэщ, жиIащ. ТхьэмахуитI хуэдизкIэ щыIэнущи, къакIуэ

уэ.

—   Сыту фIыт, Iей.

—    Пщэдджыжь жьыуэ къакIуэ. Мамэ сэрэ Псыхуабэ дыкIуэн хуейщ, папэ мэлажьэри, нанэ и закъуэ щIу-мыгъэсу къакIуэ. Фызэрымыгъэзэшу фыщIэсынщ. Тэмэмкъэ? — жеIэ, хьэкъущыкъур зытхьэщIу кIэрыт Оксанэ.

—    Тэмэмщ, ауэ япэщIыкIэ езым жефIэ, — зыхузогъазэ Людэ.

—    Иджыпсту, зэ! — Людэ щIокIри, куэд дэмыкIыу къегъэзэж. — Пщэдджыжь сыхьэтийм укъэкIуэфыну, тIасэ? ПфIэжьыIуэ?

—    Хьэуэ, жьыкъым. СыкъэкIуэфынущ.

ТхьэмахуитIыр и кIэм нэсыху, зы махуэ къэзмыгъа-нэу, сыщыхьэщIащ Оксанэхэ. Сыкъэвужэгъуа хъунщ, жысIэху, тфIэфI дыдэщ, жаIэурэ, си гур фIы къыс-хуащIырт. Сэри щIэщыгъуэ гуэрхэр яхуэспщэфIурэ, згъатхъэхэрт. Абыхэ сызэрыщыIа зэманым хабзэ кIуэ-дыжа, цIыхум кIэлъызэрахьэу щыта нэмыс куэдым щыгъуазэ сищIащ Сурэтхъан, ауэ сэ сызыхуейр къып-кърысхыфыртэкъым. Мыбы и нэгум щIэтымрэ и гум илъымрэ сщIарэт! Пщэдей хуэдэм нанэ къуажэм яшэжы-ну, мыр къызжеIэ:

—    Ныщхьэбэризэм къанэ, дахэ цIыкIу. Сэ пщэдей сы-кIуэжынущ, Тхьэм ещIэ иджы дыщызэрылъагъуныр. Сыносащ, си быным хуэдэу фIыуэ услъэгъуащ уэ цIыкIур. Къанэ. Сэ иджыри бжезмыIэжа гуэрхэр щыIэщ.

—    Сыту фIыуэ къэбгупсыса ар, нанэ! КхъыIэ, къа-нэ! — мэгуфIэ Оксанэ.

—    СщIэркъым, ди дежкIэ ядэнуми.

—    Сэ иджыпсту уи анэм сепсэлъэнщ телефонкIэ. Умы-гузавэ уэ, ядэнщ, -Людэ къыщолъэтри телефонымкIэ мажэ.

—    ЕмыкIущ, Iей, уи адэр щIэсынущ, — щэхуу зыхузо-гъазэ си ныбжьэгъум.

—    Умыгузавэт уэ, ар ныжэбэ лэжьакIуэ кIуэнущ, щIэ-сынукъым.

Iъуэлъыжыгъуэр къыщысым, Оксанэ пIэр тхуе-щIыж, нэхулъэфI фыкъикI, жеIэри, щIокIыж. Сэри, «къызжиIэну гуэрым» сежьэу, пIэкум сыкъотIысхьэ. Сурэтхъан и ныбжьым емылъытауэ цIыху жант. И щхьэ-цыр тхъуами, пIащIэ хъуами, дахэу, егугъупэу еухуэ-нэхарэ и дамэмкIэ къыдэдзыжауэ щысщ, гъуэлъыпIэ натIэм кIэрыгъэщIауэ. ЩыщIалам дахагъэу бгъэдэлъар и нэхэм щIыболъагъуэ, и зыIыгъыкIэм хэлъщ.

—  Тхьэ, дахэ, сэ бжесIэнур мы хъыбар кIэщI, уэз-дыгъэр щIэгъэнауэ дыщысмэ, ди нэхэр игъэузынщ. Абы нэхърэ, мо къыдэгъэжыр къыдэгъэжи, шэху уэздыгъэ дэлъщи, ар пыгъанэ, нэху мащIэр нэхъыфIщ.

ЗэрыжиIам хуэдэу сощIри, пIэкум сотIысхьэж. ТIэкIурэ щыму дыщыса нэужь, Сурэтхъан и хъыбарым щIедзэ.

—   Сэ шапсыгъым сыщалъхуащ, ар пщIэ хъунщ?! Быным сранэхъыщIэт, дэлъхуищ сиIэт. Ди дежкIэ ез-гъадэри, егъэджакIуэхэр щагъэхьэзыр еджапIэм сы-щIэтIысхьащ. Куэдым къайхъулIэртэкъым ари, икъукIэ сригуфIэрт апхуэдэ насып къызэрызэуэлIам.

Махуэ гуэрым си дэлъху нэхъыжьыр щIалэ мыцIыху и гъусэу къыдыхьэжащ. ЩIалэхэм псынщIэу унэмкIэ яунэтIри, мыгувэу си дэлъхур къызэджащ. Псы хуабэ тIэкIу хуейуэ арат, и гъусэ щIалэр зауэщ, абдж къутам щIыбкIэ хэхуэри, хьэлэчу зиуIэжат. ИтIанэми, дунейм теттэкъым зыгуэр къеузу, къехьэлъэкIыу къызэрып-щIэн, апхуэдизкIэ бэшэчт ари. МахуитI хуэдизкIэ щыIащ щIалэр ди деж. И цIэр Темыркъант. Сэ цIыхум сахы-хьэрт, куэди слъагъут, ауэ абы хуэдэ щIалэ гуакIуэ зэи срихьэлIатэкъым. Лъагэу пхужыIэнутэкъым, ауэ фIыуэ зыIэщIэлът, къаруушхуэ зэрыхэлъри наIуэт. Хабзэ, нэ-мыскIи хъэрзынэу гъэсат, адыгэ нэст. Лейуэ зы псалъэ жиIэнутэкъым, къоплъынутэкъым. И набдзэ къурашэ фIыцIэр зэхиуфэрэ зыгуэрым еплъамэ — кIуэцIрисыкIыу къыпфIэщIырт, и Iупэ пIащIэхэр зэтежамэ — нурыр и нэгум къищырт. КъызэрыбгурыIуагъэнщи, хьэщыкъ сыхуэхъуат Темыркъан. УIэгъэхэр хъужри, ежьэжащ. Мазих дэкIыжат абы лъандэрэ, ауэ щIэх-щIэхыурэ хьэ-щIапIэ къакIуэрт. Махуэ гуэрым Темыркъан ди хьэщIэу, си дэлъхум зыгуэр къеджэри, щIэкIащ. Мис абдеж Те-мыркъан зиумысащ — гухэлъ къысхуищIауэ, сэ щхьэкIэ апхуэдэу щIэхыурэ къызэрыкIуэр къызжиIащ. Апхуэ-дизу сызыщIэбэг щIалэм сэри фIыуэ сыкъилъагъуу къыщIэкIат! Абдеж ди гурылъ зэжетIэри, дызэхуэзэу щIэддзащ. Си дэлъхухэми ящIэ хуэдэт ди Iуэхур зыте-тыр, ауэ зы псалъэкIэ зыкъызагъэщIакъым. Мы дунейм си нэгу къысхущIэгъэхьэртэкъым, нэгъуэщI щIалэ сы-

дэкIуэну.

Сурэтхъан и макъыр, нэхъ щэху хъуурэ тIысыпэри, щым хъуащ. И гур къызэфIэзэрыхьа хъунт.

—    Псы тIэкIу уеIубын? — сыкъэгузэвэжауэ, соупщI.

—    Хъунт, тхьэ.

Псы стэчан къыхуизгъэхъуар, Iэдэб дыдэу зэ йоIуб-ри, къызетыж.

—   Упсэу, дахэ.

Сэри, зы щытыкIэ дахэ иджыри дэслъэгъуащи, пщIэ хуэсщIыр нэхъ лъагэж хъуауэ соплъ, и макъыр зэтре-гъэувэжри, пещэж.

—    Сытми, си мураду хъуар щэщэжащ, хэку зауэшхуэр къэхъейри. Къуажэм цIыхухъуу дэсыр зауэм дэкIащ, си дэлъхуищри си псэм и щIасэри яхэту. Темыркъан дыжьыным, дыщэм ирилажьэрти, хъурей пIащIэ цIыкIу хъужауэ, тIуми ди цIэхэр тету, си пщэм исщIэну дыжьынхэкI къызитат, зауэм щыдэкIым. Си гур зэгуэ-уду, си псэр питхъыу къызэхьэлъэкIыу ежьахэщ. Зауэр и кIэм нэсри, си дэлъху нэхъыжьым къигъэзэжащ, ад-реитIыр яукIат. Темыркъан хъыбарыншэу кIуэдахэм хабжащ. Си дэлъхуитIри фIыуэ слъагъури згъеижурэ, нэпсу сиIэр щIэзгъэкIат, си гуIэм гъунэ иIэжтэкъым. Зауэр щиухам илъэс тIощIрэ тIурэ сыхъурт, си дэкIуэ-гъуэти, лъыхъу куэд сиIэт. СыдэкIуэну сытегушхуэн дэнэ къэна, си напIэр къэсIэту цIыхухъу сеплъыфыр-тэкъым. Къуажэ еджапIэхэр къызэрагъэпэщыжа нэужь, егъэджакIуэу сыуващ. МахуэкIэ лэжьыгъэм сыдихьэ-хырт, сытригъэурт. Хым дыпэмыжыжьэу дыпсэурти, сыт хуэдизрэ, жэщым сыкъэтэджыжурэ, сыкIуэрэт?! Зыри зэран къысхуэмыхъуу, си макъыр сыутIыпщу сы-гъыну, си гу бампIэр дэсхыну. Темыркъан здэкIуамрэ, къыщыщIамрэ сегупсысыну сыкIуэу арат хы Iуфэм. Псы Iэуэлъауэм си макъыр хэгъуащэрти, сешыху сыгът-сыгъ-ти, нэхущым унэм секIуэлIэжу арат. Ауэрэ, зэманыр кIуэрт. Махуэ гуэрым си дэлъхум хадэмкIэ сришащ, къызэпсэлъэну.

—    Сурэтхъан, уи ныбжьыр хокIуатэ, щхьэгъусэн-шэу укъэнэнущ, жызоIэри согузавэ, — жи, — удэкIуамэ, хъунт. СощIэ, уэ Темыркъан фIыуэ плъэгъуат, узэжьэри ара хъунщ, ауэ зауэр гуащIэу щытащ. Сэ, ар яукIащ, жысIэу аракъым, ауэ, псэу уи гугъэурэ, гъащIэр блу-мыгъэкI.

СыукIытэрт, си жьэ хуэзгъазэу зы псалъэ жесIэ-факъым дэлъхум, си нэпсхэр къежэха мыхъумэ. Езыми, егупсыс, жиIэри, IукIыжащ.

Зэ псым зезгъэтхьэлэжыну хым сыхыхьат, ауэ Алы-хьым, си анэ сымаджэм, си дэлъхум дежкIэ сыплъэри сыхущIегъуэжат. Ауэ куууэ сыхыхьати, сыпэмылъэ-щурэ, сымэхащ. Толъкъуным хы Iуфэм сыкъытридзэ-жауэ сыкъагъуэтыжащ. Абы и ужькIэ си дэлъхум дэкIуэ жиIэжакъым зэи.

Сежьэрт. Сежьэрт Темыркъан. Си бостейр жьыбгъэм зэрихьэу, си бэлътокур нэпсым псыф ищIауэ, куэдрэ хы Iуфэм сыIутащ, уафэм сыдэплъейрэ, сызэхих си гугъэу, Тхьэм селъэIуу.

ЕгъэджакIуэ зэхыхьэм сагъэкIуат. Абы Людэ сымэ я адэм сыщыхуэзащ. Алимт и цIэр. ИлъэситIкIэ си ужь къитащ ар. Сэ си гум илъыр нэгъуэщIт, си напIэ къэс-Iэту сыкъеплъыртэкъыми, сепэгэкI, зэзмыпэс я гугъэт псоми. Пэжщ, езыр цIыху гуакIуэт, гъэсат, бжьыфIэт, ауэ сыдэкIуэну сыхуейтэкъым. Зыми. Къэбэрдейм къикIыурэ шапсыгъым нэс накIуэрт. Езыр къулейти, мылъкукIэ сыдихьэхыну хэтт, ауэ къехъулIэртэкъым. Си дэлъхур къыкIэлъыплъщ-ныкIэлъыплъри, щIалэ хъарзынэ хуэдэщ, укъыдэнэжауэ къыплъохъу итIани, жиIэщ, бзаджагъэкIэ Алим и машинэм срагъэтIысхьэри, сыдэкIуа хъуащ. ИкъукIэ унагъуэфI сыхэхуат, сызы-хуей сыщагъащIэртэкъым, лэжьапIи сагъэувыжат, ауэ си щхьэгъусэр фIыуэ схуэлъагъуртэкъым. ПщIэшхуэ хуэс-щIырт, нэмыс кIэлъызесхьэрт, ауэ си гур кIэрыпщIэр-тэкъым. Алим быниплI дэзгъуэтами, сытым дежи си гум илъар Темыркъанщ. Зы цIыхум укъамыщIэу, зыми уи гу бампIэр хуумыIуатэу, упсэуну сыту гугъущэ, дахэ! Уэр фIэкI зы цIыхум хуэсIуэтакъым мы хъыбарыр.

Сурэтхъан и нитIым къытелъэда нэпсыр къыщIи-мыгъэжыну и ужь ит хуэдэт, сэ сыщысу мыгъын папщIэ, ауэ уэздыгъэм и нэху мащIэр тIэкIу-тIэкIуурэ и нэхэм нэхъ къищ, къицIуукI щыхъум, си щхьэр есхьэхащ, и нэгум къыфIытелъэда нэпсыр «сымылъагъуу» илъэщIы-жыху.

—    НтIэ, иджыри къэс Темыркъан и хъыбар зыхэп-хакъэ? — си щхьэр къызоIэтыжри, соупщI.

—    ИлъэсипщI и пэкIэ Тыркум ди благъэ къикIыжат, тхуэхьэщIэну. Ди лъэпкъэгъухэм сыт я псэукIэ, жысIэу сыщеупщIым, мыбы мыр и IэщIагъэщ, мобы мор и Iэ-натIэщ, жиIэурэ къысхутепсэлъыхьащ. Темыркъан и цIэ-унэцIэри къриIуащ! Тыркум зыгуэрурэ, гъащIэм-рэ зауэмрэ ядзат. СыукIытэри, сыщIэупщIэжакъым, сцIыхуу зыкъезгъэщIэххакъым. ЗэрыжиIамкIэ, Анка­ра дэсщ. IъащIэм дызэкIэщIичами, нэсыпыфIэ хъуауэ, гугъу емыхьауэ сыщогугъ. Иныкъуэхэм лъагъуныгъэ щымыIэу жаIэ. ЩыIэщ! ЩыIэщ, дахэ цIыкIу! Сэ сIэщIэкIа лъагъуныгъэм и пIэкIэ гъащIэ тынш Алыхьым къызитат, ауэ сригуфIэфакъым.

Сэ къызгурыIуат мы фызыжьыр япэу щыслъэгъуам и нэр игъэплъызурэ, зэгупсысар.

—   Темыркъан тыгъэ къыпхуищIар зепхьэрэ иджы-

ри?

—    Тхьэ, зызохьэм. Мис! — жеIэри, дыуэ цIыкIу и пщэм кърех.

—    Мыр дыуэщ.

—  Унагъуэ сыщихьам, фэм кIуэцIыздэри, дыуэ хуэдэу си пщэм ислъхьэжащ. Сыт къэмыхъуами, иджыри къэс къисхакъым зэ! Си гум и гъунэгъуу илъщ. Иджы къис-хыжыну сыхуейщ. Модэ мо лэныстэр къызэт, кхъыIэ!

Лэныстэр IэщIэслъхьа щхьэкIэ, тIэкIурэ мэгупсысэ-ри, къызетыж, дыуэри щIыгъуу:

—  Уэ тIэпIи, къыкIуэцIых, — жи.

Сэри, зи гур къызэфIэзэрыхьа Сурэтхъан сфIэгуэныхь хъури, стIэпIащ дыуэр, сыхуэсакъыпэурэ. Дыжьыныр къыкIуэцIысхащ, ауэ тIууэ зэгуэщIыкIат!

—  Ан-на! ЗыпыщIыкIащ, дауэ къыпщыхъурэ?! Ярэби, сыту пIэрэ есщIа мыгъуэр?! Сыхуэсакъыпэу зесхьэ си гугъэжти… Хьэмэрэ зыгуэрым и нэщэнэ?! — зэлъа и Iэпэ псыгъуэхэр кIэзызу къоIэбэри, сIэщIех.

Сурэтхъан и гур зэрыхэщIам щхьэкIэ, схуэмышэчы-жу си нэм нэпсхэр къыщIоувэ.

—   Еплъыт! — къызетыж дыжьын IыхьитIыр. Сеплъмэ, зы лъэныкъуэм «Сурэтхъан», адрейм «Те-

мыркъан», жиIэу тетт. ЗэхуэдитIыпсу зэпыщIыкIат, ди щхьэщыгум итым езы тIур зэрызэкIэщIичам хуэдэу. Зыкъомрэ щыму дыщыса нэужь:

—   Упсэу, укъызэрызэдэIуам папщIэ! — жеIэри, си IитIыр щабэу къещтэри, екъуз. — Уэ ухъыджэбз губзы-гъэщ, си хъыбарым дерс гуэр къыхэх! Алыхьым нэсы-пыфIэ дыдэ уищI, уи мурадхэр тхьэм къуигъэхъулIэ!

Пщэдджыжьым жьыуэ сыкъэушри, сыкъызэфIэтIыс-хьащ. Сурэтхъан и дыуэр зэкIуэцIидэжу щыст.

—   АIей, укъэзгъэуша?! — жи.

—   Хьэуэ, нанэ, умыгузавэ. Езыр сыкъэушауэ аращ. Зыдохуапэри, дыкъыщIокI. Людэ пщэдджыжьышхэм

и Iуэху зэрихуэу пщэфIапIэмкIэ щIэтт.

Сурэтхъан, яшэжыну, машинэм щитIысхьэжым, Iэ къысхуищIри, сызэбгъэдишащ. Сэлам къыщызи-хыжым, зыгуэр си Iэгум кърилъхэри, гуапэу си нэм къыщIэплъащ. Сэри ди унэм сыкъэсыжа нэужьщ ундэ-рэбжьа си Iэгур щызэтесхар. «Сурэтхъан» жиIэу зытет дыжьын Iыхьэр къысIэщIилъхьауэ арат, адрейр дыуэм ирилъхьэжри.

МазитI нэхъ дэмыкIыу, Сурэтхъан дунейм ехыжащ. Уэсят ищIри, дыуэр и пщэм зэрилъу щIалъхьащ. Ар щызэхэсхам, Iейуэ сыгъауэ щытащ, си гум щIыхьэри. Сурэтхъан и фэеплъу къысхуэнар, си пщэм исщIэри, илъэсищкIэ зесхьащ.

Тыркум сыкIуат, абы дэс ди благъэхэр слъагъуну, сахуэхьэщIэну. Тхьэмахуэ сыщыIауэ, мыпхуэдэ цIыхур дауэ къэзгъуэтыну, жызоIэри, Темыркъан сыщIоупщIэ.

Тхьэм щхьэкIэ, упщIэ лей къыхамыгъэкIыу, къэдгъуэ-тынкъэ, жаIэри и ужь ихьащ. МахуитIкIэ къалъы-хъуауэ, Темыркъан илъэсиплI и пэкIэ дунейм ехыжауэ къахутэ. И кхъащхьэ слъэгъуамэ арат, нэгъуэщI мыхъу-ми, щыжысIэм, ари къысхуащIэ — кхъэм сашэри, Те-мыркъан и кхъащхьэр къыдогъуэт. Сыхэгупсысыхьауэ сыщалъагъум, си гъусэхэр IуокIуэт. Сэри лъэгуажьэ-мыщхьэ зызогъауэри, сын лъабжьэм кумб цIыкIу къы-зотIыкI, си Iэбжьанэхэм ятIэр дэз хъуауэ. Си пщэм илъ дыжьын Iыхьэр къызох, кумбым изолъхьэри, щIыр ты-зотхъуэж, Тхьэм дунеягъэкIэ зы фимыщIами, ахърэткIэ фызэригъэгъуэтыж, жызоIэри, кхъэм сыкъокIыж.

Хьэлэмэтщ: биографие

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: «Шыхулъагъуэ» хасэм хэтхэм я прозэхэр, Къаныкъуэ Анфисэ, Къаныкъуэ Анфисэ и прозэхэр, Прозэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 312

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: