ПсынщIэрыпсалъэ: Набдзэ и бдзапцIэр егъэцIу.
Псалъэжь: Джэдрэ пэт щыфIагъэжкIэ мэлъэпIастхъэ.
ГушыIэ: Си нэм езгъэплъати, азбукэр зэзгъэщIэну къызжаIащ.
Къуажыхь: Зи щхьэр матэ, зи кIэр топ. (Аслъэн)

УздэщыIэр

Уэзырмэс нартхэр гъаблэм къызэрыригъэлар

УэзырмэсУэзырмэс нэхъ нарт нэхъыжьхэм ящыщт, зи къуэри Гъуазэ Пызгъэщт, нарт лIыхъужьхэм яхэтуи къэхъуат. Езым и ныбжьэгъу цIыкIухэм щадэджэгукIэ сыт щыгъуи ятекIуэрти, Уэзырмэс зэрыцIыкIу лъандэрэ псоми Iулыдж хуащIырт, нартхэми сыт щыгъуикI ар щалъагъукIэ жаIэрт а щIалэ цIыкIум «нарт нэс» къызэрыхэкIынур.

Зэгуэрым, и ныбжьэгъухэм ядэджэгуу, Уэзырмэс илъэгъуащ нарт къуажэхэм дэс цIыхухэр зы лъэныкъуэкIэ псори шхын зэмылIэужьыгъуэ куэд яIыгъыу зэрыкIуэхэр: зым мэл ишэрт, адрейм лы гъэгъуа, ещанэм фадэ иту кхъуэщын яхьхэрт. Псом хуэмыдэу Уэзырмэс нэхъ игъащIэгъуащ зы фыз тхьэмыщкIэ гуэрым фалъэм илъу шхын зэрихьыр. А фызым иужь иту и бын цIыкIухэр,– Нанэ, домэжалIэ, тIэкIу къыдэт! – жаIэу гъыхэрт. Сабийхэр гъы щхьэкIэ фызым зыри къаримытурэ нарт псори зыдэкIуэ лъэныкъуэмкIэ кIуэрт. Ар Уэзырмэс щилъагъум хуабжьу игъэщIэгъуащ.

Джэгунри щыгъупщэжри Уэзырмэс цIыху Iув кIуэм хыхьэри щIэупщIащ,– Дэнэ фхьырэ мы къомыр? Сыт щIэфхьыр? – жиIэри. Псоми къыжыраIар зыщ, Пэкъуэ дей нартхэм тыгъэ дохь.

А исалъэхэм Уэзырмэс и гур икъутащ. Абы джэгуныр къигъэнащ, зыкъомри мыпсалъэу, нэщхъейуэ, и фэм зызэридзэкIауэ къикIухьащ.

ЗекIуэ къикIыжа нэужькIэ, зыщагъэпсэху зэманым нартхэм джэгу ящIхэрт. А джэгухэм нартхэм я бын цIыкIухэри щызэхуэсырт къызэдэжэнкIэ, зэбэнынкIэ, кIэн джэгункIэ, мывэ дзынкIэ зэныкъуэкъун папщIэ.

А джэгухэм цIыкIу псоми япэ иту Уэзырмэсыр сыт щыгъуикI ялъагъурти, ар зэрыщымыIэм занщIэу нартхэм гу лъатэри гузавэхэу щIэупщIащ,– Мысымаджэу пIэрэ Уэзырмэс? – жаIэри. Уэзырмэс деж ягъакIуэу къыщыщIамкIэ щыщIэупщIэхэм мыбы хуэдэ жэуап къаритащ:

–Сэ Iэпкълъэпкъ уз зыри збгъэдэлъкъым, ауэ согъэщIагъуэ нарт лIыхъужьхэм ажэжь жьакIэ Пэкъуэ къэрабгъэжьым тхьэ гуэру ябжу тыгъэ зэрыратыр.

Абы дежым Уэзырмэс и гум ирилъхьар нартхэм яжыриIащ:

–Нартхэм я напэтех тыгъэр ятын щамыгъэтауэ сэ абыхэм сахэтыфынукъым: си гум схутегъахуэркъым нарт лIыхъужьхэр ажэжь жьакIэ Пэкъуэ къэрабгъэжьым фызэрыхуэжыIэщIэр, икIи сэ сыбэяунукъым нартхэр хуит сщIыхункIэ, мис аращ!

Уэзырмэс къипсэлъыр нартхэм щызэхахым, хуабжьу шынахэщ. Я нэпсыр къежэхыу ахэр къелъэIуащ Уэзырмэс и мурадыр щинэну, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, Пэкъуэ ар къищIэмэ, ахэр псори щIым тыримыгъэпсэухьынкIэ шынагъуэти. Ауэ Уэзырмэс нартхэм я чэнджэщыми едэГуакъым: игу ирилъхьа мурадыр игъэзэщIэныр хуабжьу игъэбыдащ. Арати, нартхэр зэгуэрым зэхуишэсри псоми зыхахыу Уэзырмэс жиIащ:

–Сэ сынарт щауэкъым а къэрабгъэжь ажэжь жьакIэ Пэкъуэ и щхьэр пызмыупщIмэ, нарт псори хуит сымыщIыжмэ!

Нартхэм хуэфащэ пщIэ хуащIакъым абы и псалъэм, ахэр зэгупсысыр Уэзырмэс и гурылъыр Пэкъуэ къищIэмэ, къатрилъхьэну бэлыхьырт. Уэзырмэс лIыхъур зыми емыдаIуэу и гурылъхэр игъэзэщIэным яужь ихьащ. Япэ щIыкIэ ар и анэ Мыгъэзэш гуащэ дей кIуэри жыриIащ:

–Ди анэ! Сэ быдэу мурад сщIащ Пэкъуэ щхьэкIэ си гурылъхэр згъэзэщIэну, ар къэзбгъэгъэнэнуи къызжомыIэу, нэхъыфIщ, чэнджэщ къызэт си мурад псори дауэ гъэзэщIа хъунуми: сэ сиIэкъым шы, Iэщэ!

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.

Напэхэр: 1 2 3

Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Уэзырмэс

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 297

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: