Псалъэжь: Шылэм и кIэм зеукIыж.
ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
ГушыIэ: Улэжьэну ухуей, гъуэлъ - ухуеижынукъым.
Къуажыхь: Хьэ къаритI зэгъунэгъущ. (Нэ)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Уэзырмэс мэзылIым Дадыху дахэ къызэрытырихыжар

УэзырмэсИмысрэ Уэзырмэсрэ зэшт. А тIури нарт шууфIхэм ящыщт. Уэзырмэс бжьыфIэт, Iэпкълъэпкъ дахэ иIэт, хахуэт, пхъашэт. Имыс фыз къишэгъащIэт. Уэзырмэсыр фызыншэт. Имысыр илъэс зекIуэ щыIэу и фызыр Уэзырмэсым ехъуэпсэжащ. Уэзырмэс фызыр зыхуещэр къыщыгурыIуэм, и жагъуэ хъури и нысэм къыпикIухь хъуащ. НысащIэм и фIэщ дыдэу зыкъыхуищIу, гъуэгу къыримытыж щыхъум, Уэзырмэс и пхъэпшынэжьыр къищтэри,– Уэ мы пщIантIэм удэсу сэ сыкъыдэмыхьэжын,– жиIэри, тхьэ иIуэри дэкIащ.

Нарт зекIуэлIхэр нэхъ зыщыземыкIуэ мэз куум хыхьэри Уэзырмэс егъэзыпIэ ищIащ. И нэр зытеплъар фIимыгъэкIыу езыр щакIуэфIти, бланэ къиукIыурэ бланафэ пщыIэ ищIри Уэзырмэс щIэтIысхьэжащ. Ар махуэм щакIуэрт, ауэ хурикъун фIэкIаи къиукIыртэкъым, пщыхьэщхьэм лыр жьэхункIэ и пхъэпшынэм еуэрт. Апхуэдэу Уэзырмэс мэз куум куэдрэ щыпсэуащ.

Имыси илъэс зекIуэр иухри къекIуэлIэжащ. И къуэшыр пщIантIэм дэту щимылъагъум, Имыс и фызым еупщIащ:

–Си къуэшыр щхьэ сымылъагъурэ? Дэнэ щыIэ ар? – жиIэри.

–Абы хуэдэ къуэш уи анэм къилъхуа нэхърэ, зы хьэ къилъхугъащэрэт. Сыт къуэш? Ар къуэш уэ пхуэхъунукъым, фIыкIи уи ужь иткъым. ЗекIуэ узэрежьэу къызэхъуэпсэжри бэлыхь куэдым сыхигъэтащ, «Имыс къызэрысыжу жесIэжынщ уэ къыскIэлъызепхьэ напэншагъэр» – щыжесIэм шынэжри – «уэ мы пщIантIэм удэсу сэ сыкъыдэмыхьэжын» – жиIэри тхьэ иIуэри дэкIащ. Иджы ар зыдэщыIэри зыми ящIэркъым – и фыз пцIыупсым псынщIэу къыритащ Имыс жэуап.

Имыси фыз бзаджэм къыжыриIар и фIэщ хъури зыри жиIакъым.

Зэманыр кIуэрт, Уэзырмэси щакIуэу мэзым щыпсэурт.

Зы пщыхьэщхьэ гуэрым Уэзырмэс бланэл игъавэу пылъу, езыри пхъэпшынэм дежьууэ щысу, Iэуэлъауэ ин зэхихащ. Бжэ дазэмкIэ дэплъри илъэгъуащ зы емынэ гуэрым жыгхэр къыричрэ жыгыщхьэмкIэ хитIэжу, хитIахэри къыхичыжрэ зэриундэкIыу къакIуэу. Емынэ къакIуэм ищIIэуэлъауэр апхуэдизу инт, шынагъуэти бгым мывэ кIанэхэр къыгуэхурти щIыр игъэгызу къуэм дэхуэжырт, мэзым щIэт хьэкIэкхъуэкIэхэр щтауэ щхьэрутIыпщу гъуахъуу къажыхьырт. Дунейр зыкъутэу къакIуэ емынэм Уэзырмэс щеплъыпэм, ар зы мэзылI шынагъуэ гуэру къыщIэкIащ.

Куэд дэмыкIыу, и бгъэгум маисэ хэлъу, а мэзылIыр Уэзырмэс и пщыIэм къытехьащ. Уэзырмэс мэзылIым хуэтэджакъым, уэрэд жыIэнри, пшынэм еуэнри абы щхьэкIи зэпигъэуакъым. Уэзырмэс мэзылIыр куэдрэ щигъэтащ «тIыс» жыримыIэу. ИкIэм пшынэуэныр иухри бланэлыр къыпихыжащ; мэзылIыр щытурэ лыр къыхихри Iэнэм трилъхьащ. ХьэщIэм Уэзырмэс щIагъуэу емыплъу пхъэ дакъэжь щытыр щхьэкIэ иригъэлъагъури мэзылIыр игъэтIысащ, езыри Iэнэм бгъэдэтIысхьэжри мыпсалъэу лыр тIуми зэдашхащ.

МэзылIым игу ирилъхьат Уэзырмэсыр иукIыу я пхъэпшынэмрэ и шабзэмрэ ихьыну, арщхьэкIэ хэгъэрейм лIыгъэ ин зэрыхэлъыр къыгурыIуэри занщIэу зырипщытын шынэжащ. Абы игу фIы зэримылъыр Уэзырмэси къищIат.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.

Напэхэр: 1 2 3

Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Уэзырмэс

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 256

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: