Псалъэжь: Нэм нэ хъумэ иIэщ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Пхъэр сошэр – пхъыр сошхыр.
ГушыIэ: Лейхэр псори - сабийхэм!
Къуажыхь: Къуажэр зыгъапцIэ, пцIым кърихьэкI. (КIыгуугу)

Къэплъыхъуэр

ТIощIыр– щIакъуэщ

Сосрыкъуэ зы шу гъусэ ищIри, зекIуэ ежьащ, къуентхъ къахьауэ къыздэкIуэжым, шу гуп къаIууащ. Шу гупым дэнэ щащIэнт зрихьэлIар– ящIакъым. ШууитIыр къагъэувыIащ шу гупым, къуентхъыр къыпахын мурад ящIри.

– Фепсых!– жаIащ шу гупым.

Сосрыкъуэ яхуидакъым:

– Депсыхынукъым.

– Фемыпсыхмэ, дызэзэуэнщ,– жаIащ шу гупым,– дэ шу тIощI дохъу, фэ тIущ фызэрыхъур. Дызэзауэмэ, дыфтекIуэнущ. Фепсыхи, къуентхъыр вгъэтIылъ.

– Апхуэдэукъым зэрытщIынур,– жиIащ Сосрыкъуэ.

-Дапхуэдэу-тIэ зэрытщIынур?

– Дызэзауэмэ, шууитI фIэкI дымыхъу щхьэкIэ дэ тхузэфIэкIынури фщIэркъым. ФIыкIэ дызэгурывгъаIуэ,– жиIащ Сосрыкъуэ.– «Зыр закъуэщ, тIур тIакъуэщ», «щыр щакъуэщ» жысIэурэ тIощIым нэс сыбжэнщ, тIощIыр зытехуэр, фэ фщыщми дэ тIум язми, тпхыурэ, ди ужь къинэм къуентхъыр ихьынщ. ДызэгурыIуэрэ?

Шу тIощIыр егупсысыжри, Сосрыкъуэ къахилъхьам еувэлIащ: «Дызэзауэ нэхърэ нэхъыфIщ; дызэзауэмэ, фIы щIэдмыхынри хэлъщ»,– жари.

-ДызэгуроIуэ,– жаIащ шу тIощIым,

– ДызэгурыIуэмэ, тIощIым нэс собжэ,– жери Сосрыкъуэ бжэн щIидзащ.– Зыр закъуэщ, тIур тIакъуэщ, щыр щакъуэщ,– жиIэурэ тIощIым щынэсым:– ТIощIыр щIакъуэщ!– жери шу тIощIым ящыщ зым и дамащхьэм щIопщкIэ теIэбащ.

ЗэрызэгурыIуати, Сосрыкъуэ зи дамащхьэ теIэба шур Iуашри япхащ.

Сосрыкъуэ «тIощIыр» зыхуейм зэрытригъэхуэфынур къагурыIуакъым шу гупым. Бжэурэ тIощIым щынэскIэ Сосрыкъуэ шу гупым ящыщ зым и дамащхьэм щIопщкIэ теIэбэурэ, шу тIощIри япхащ.

– ЛIы и псалъэ епцIыжыркъым,– жиIащ Сосрыкъуэ, шу тIощIыр пхын яуха нэужь.– Фи кIэн къикIатэмэ, къуентхъыр къыфхуэдгъанэри дежьэжат. Ди кIэн къикIащи, къуентхъыр къытхуэнэжащ.

Шу тIощIыр пхауэ гъуэгум къытранэщ, я шыр къызэщIакъуэри, Сосрыкъуэрэ и гъусэмрэ къежьэжащ.

Хым мафIэ щIидзэркъым

Нартхэр зекIуэ ежьэнути, Сосрыкъуэ гъусэ ящIакъым. ЗекIуэ ежьам я къэсыжыгъуэ хъуауэ, Сосрыкъуэ шэсри япежьащ:

– Фэ фхуэфI сыхъунщ сэ!– жери: къызэремыджам щхьэкIэ яхузэгуэпырт.

Нартхэр хы Iуфэм щызэхэтIысхьэжауэ ирихьэлIащ Сосрыкъуэ: къуентхъыр яхузэрымыгъэгуэшурэ зэщыхьэжат.

Зэщыхьэжауэ зэхэсыху, щIыIэ къатехъуащ, зэщIэдиящ. Сосрыкъуэ щахыхьэм:

– МафIэ тхуэщI,– жаIащ нартхэм.– ЩIыIэм деукI.

– ФхуэсщIынщ, ауэ фи пкъыпэ зырыз фIэкI евгъэууэ здэнукъым,– яжриIащ Сосрыкъуэ.

– Хъунщ, додэ,– щыжаIэм, Сосрыкъуэ мафIэ яхуищIащ.

– ФыкъеувалIи, фи пкъыпэ зырыз евгъэу.

Нартхэм я пкъыпэ зырыз мафIэм ирагъэуа нэужь, Сосрыкъуэ пхъэдзакIэр зэщIикъуэри хым хидзащ:

– Хым мафIэ щIидзэркъым, ныджэм хъун щыкIыркъым,– жери.– Фи пкъыпэ зырыз евгъэуамэ, щхьэж и унэ бжэн лъакъуэ!

Сосрыкъуэ пхъэдзакIэр хым щыхидзэм, щIыIэ къатехъуэжри, нартхэр зэщIэдиящ, я къуентхъи къафIэIуэхужакъым.

Нартхэр зэщIэдияуэ хым къыIуинэри, Сосрыкъуэ къежьэжащ, зекIуэм къахьар къызэщIикъуэри.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Сосрыкъуэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 112

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: