ПсынщIэрыпсалъэ: Бадэ бадзэ къеубыд, Бадэ бадзэм иреуд.
Псалъэжь: Нэхъыжьыр гъэлъапIи, уи щхьэр лъапIэ хъунщ.
ГушыIэ: Псы емыжэхым, бдзэжьейр къыхэпхынукъым.
Къуажыхь: ЦIыкIунитIэ, ятIэ хэпщ. (Ху)

УздэщыIэр

Сосрыкъуэрэ бгы гъуанэм ихьэжа шумрэ

Сосрыкъуэ Хьэрэмэ Iуащхьэ техьауэ плъэри, зы шу ищхъэрэкIэ къыдэкIуейуэ къыIэщIэлъэгъуащ. Шур къэсри блэкIащ, къызэплъэкIакъым, фIэхъуси кърихакъым.

– Мыр зищIысыр зэзгъэщIэнщ,– жери шум и ужь иуващ Сосрыкъуэ.

И ужь иувауэ, кIэлъокIуэ. Шур къызэплъэкIыркъым. Мэзым хыхьэжрэ пэт, шум щIыхьащ. Шур къэувыIэри:

– Сыт ухуей, Сосрыкъуэ?– жери къеупщIащ.

– Узыщыщым сыхуейщ. Узыщыщыр къызжеIэ.

– Сэ сызыщыщым уи Iуэху хэлъкъым. Си ужь икI,– къыжриIащ шум.

– Узыщыщыр къызжумыIауэ, уи ужь сикIынукъым. Хьэрэмэ Iуащхьэ сызэрытетыр плъэгъуащ, фIэхъус къызэпхакъым, укъызблэкIри укъежьэжащ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Си Iуэху къызумыхуэ,– жери шур мэзым щIыхьэжащ.

«Мыр здэкIуэр зэзгъэщIэнщ»,– жери Сосрыкъуи мэзым щIыхьащ, шум и ужь иувэри.

Мэзым щIэкIри, шур бгы гъуанэм ихьащ. Сосрыкъуи кIэлъихьащ бгы гъуанэм.

– Уэ сэ слъагъум си ужь уикIын мурад уиIэкъым,– жери, шум Сосрыкъуэ иригъэблэгъащ, Iэнэ къыхуищтэри пIастэ бзыгъэрэ IэфракIэрэ къытрилъхьащ.– Сышхэнщ жыпIэмэ, мыр уи Iыхьэщ, сэ гъуэгу сытехьэжын хуейщ,– жери езыр шэсыжащ, Сосрыкъуэ бгы гъуанэм къринэри.

Сосрыкъуэ Iэнэм етIысылIащ. ПIастэ бзыгъэмрэ IэфракIэмрэ йодзакъэ, едзакъэ щхьэкIэ хэщIыркъым. Iэнэм бгъэдэсурэ, тхьэмахуэ дэкIауэ, шум къигъэзэжащ, зэхэуауэ.

– Щхьэ узэхэуа?– еупщIащ Сосрыкъуэ шум.

– Нартхэ садежьэри, зекIуэ сыщыIащ,– жиIащ шум.– Гъуд къалэ ткъутэри, къуентхъ къэтхьащ. Къуентхъыр щагуэшым Iыхьэншэ сащIащ. Аращ сыщIызэхэуар. Къуентхъыр яхузэрыгъэгуэшыркъыми, къуагъэджэнущ. Яхуэбгуэшын и пэ япэубыд: «БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ жыгым евмыпхауэ фхуэзгуэшынукъым»,– жыIи.

Ар къыжриIэри, бгы гъуанэм ис шум Сосрыкъуэ къиутIыпщыжащ.

И унэ ихьэжауэ, Сосрыкъуэ нартхэ кърагъэджащ:

– Къуентхъыр тхуэгуэш,– жари.

– ЗекIуэ фыщыкIуэм сыфхэтакъым: сыт щхьэкIэ фхуэзгуэшын?– яхуэкIуакъым Сосрыкъуэ. ЕтIуанэуи кърагъэджащ. ЕтIуанэми яхуэкIуакъым.

Ещанэуи кърагъэджащ:

– Утхэмытами, укъыддэгуэшэнщ, къытхыхьэ,– жари.

– Сыфхыхьэнщ, БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ ефпхмэ.

– Етпхынщ,– щыжаIэм, яхыхьащ.

БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ жыгым ирапха нэужь, Сосрыкъуэ къуентхъыр игуэшащ. Къуентхъым зы фэ Iэнэжь, зы щIопщ пагуэжь, зы псырыкIуэ вакъэжь къыхэкIати, Сосрыкъуэ и уанэм лъатэпскIэ кIэрищIащ:

– Мыр си Iыхьэщ,– жери.

Фэ Iэнэжьыр, щIопщ пагуэжьыр, псырыкIуэ вакъэжьыр ихьри, Сосрыкъуэ щIитхъужащ.

– Къэтхьам я нэхъ щIагъуэр Сосрыкъуэ евгъэхьащ, нарт делэхэ!– къахэгуоуащ жыгым ирапха БлыпкъкIэщIрэ ПщэдыкъкIэщIрэ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Сосрыкъуэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 80

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: