ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
Псалъэжь: Я мыхабзэ къэзыублэм и анэр щыблэм еукI.
ГушыIэ: Сылэжьэнщ жысIати, мыбыи Интернет щыIэщ…
Къуажыхь: Ди жэм гъуэжьыжь псыбафэщ. (Курыбэ)

УздэщыIэр

Сосрыкъуэ мафIэ къехь (2)

Сосрыкъуэ мафIэ къехь (2)Нартхэ зекIуэ ежьэрти, Сосрыкъуэ гъусэ ящIакъым:

– Къыддэгуэшэнщи, къэтхьым я нэхъ щIагъуэм дыхигъэкIыжынщ,– жари.

И анэр къегиящ Сосрыкъуэ:

– Нартхэ зекIуэ ежьащ, фIыгъуэ къахьрэ къэкIуэжмэ, Iыхьэншэ уащIынщ,– жери.

– Ар Iуэху,– жиIащ Сосрыкъуэ.– Сыгъашхэ закъуэ.

Сэтэней Iэнэ къигъэуващ, пIастэ бзыгъэ диярэ лы Iыхьэ диярэкъытрилъхьэри.

Сосрыкъуэ пIастэ бзыгъэр ихузри, псыр къыщIихуащ, лы Iыхьэм мылыр кIэригъэщэщщ, шхэри тэджыжащ:

– Нэхъ IэфI сшхауэ сщIэжыркъым,– жери.

Шэсри, нартхэ ялъежьащ. ЗекIуэ къикIыжауэ ирихьэлIащ нартхэ. ЗэхэтIысхьэжауэ, къахьар ягуэшырт щарихьэлIам. Сосрыкъуэ къыщалъагъум, нартхэр зэрыгъэIущащ: «ФIэхъусыж!» жиIэмэ, «Упсэу!» жефIэ, «Къэтхьам хэдэ жывмыIэ»,– жари.

ЗекIуэм яхыхьэри:

– ФIэхъусыж!– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Упсэу!– къыжраIащ нартхэм. «Къэтхьам хэдэ» къыжраIакъым.

КъыщыжрамыIэм, Сосрыкъуэ губжьри уае зрищIэкIащ. ЩIыIэм ис щыхъум:

– МафIэ къытхуэзыхьыр Iыхьэгъу тщIынщ,– жаIащ нартхэм.

– Армэ, хъункъэ,– жери Сосрыкъуэ ежьащ, нартхэр къызэхинэри.

КIуэм-лъейм, кIуэм-лъейурэ, зы чэщанэ ирихулIащ.

Чэщанэм дыхьэмэ– пхъэ дакъэжь мафIэм иныжь нэ закъуэ бгъэдэлъщ, жеяуэ.

Зы пхъэдзакIэ къищтэри, чэщанэм къыдэкIыжащ Сосрыкъуэ. Махуэ гъуэгу къикIуауэ, иныжь нэ закъуэр къызэщыуащ, мафIэм хэплъэри зы пхъэдзакIэ къызэрытым гу лъитащ.

– Хэт и хьэ сиудыгъу!– жери иныжь нэ закъуэр къэIэбащ, Сосрыкъуэ иубыдри чэщанэм дилъэфащ.

– Хэт ущыщ?– къеупщIащ иныжьыр.

– Нартым сащыщщ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Сосрыкъуэр уэра?

– Сэракъым,– зиумысакъым Сосрыкъуэм.– СыутIыпщыж.

– УзутIыпщыжынщ,– къыжриIащ иныжьым,– Сосрыкъуэ и лIыгъэ къызжепIэмэ. Сыт и лIыгъэ, сыт и джэгукIэ Сосрыкъуэ?

– Сосрыкъуэ и лIыгъэ ущIэупщIэмэ, Сосрыкъуэ и лIыгъэ бжесIэнщ.

– КъызжеIэ.

– Нартхэ бгыщхьэм йохьэри, абрэмывэ кърагъэжэх, Сосрыкъуэ натIэкIэ йоуэри, абрэмывэр бгыщхьэм дрехуеиж.

– Дегъэплъ,– жери, иныжьыр бгы лъапэм теуващ, Сосрыкъуэ бгыщхьэм ихьэри абрэмывэ къригъэжэхащ.

НатIэкIэ еуэри, иныжьым абрэмывэр бгым дихужащ.

– ДжэгукIэ щIагъуэщ, си натIэр игъэшхащ. НэгъуэщIи сыт пщIэрэ?– къыжриIащ иныжь нэ закъуэм.

Сосрыкъуэ, хэплъэ зищIри, жиIащ:

– Вабдзэ ягъэплъри, Сосрыкъуэ жьэдадзэ. Сосрыкъуэ вабдзэр и кIуэцIым щегъэупщIыIури къызыжьэдедзыж.

– Деплъынкъэ абыи,– жиIащ иныжьым.

Сосрыкъуэ вабдзэ игъэплъащ. Иныжьым вабдзэ плъар зыжьэдидзащ, и кIуэцIым щызэригъажэщ, игъэупщIыIури къызыжьэдидзыжащ:

– Ари джэгукIэ щIагъуэщ, си кIэтIийр зэригъэшхащ. НэгъуэщIи пщIэмэ, къызжеIэ,– жери.

– НэгъуэщIи сощIэ. Банэ гуибл жьэгум дакIутэ, Сосрыкъуэ жьэгум догъуалъхьэри, банэ гуиблыр блыпкъкIэ ехьэж.

Банэ гуиблри жьэгум щихьэжащ иныжь нэ закъуэм.

– Си щIыфэр игъэшхащ,– жиIащ иныжьым.– Сосрыкъуэ сыт и джэгукIэ нэгъуэщIи?

Зы джэгукIэ игу къэкIыжащ Сосрыкъуэ:

– Сосрыкъуэ хым хоувэри, нартхэ щIыIэ иращIэкI, хым хагъащтхьэри жэщибл-махуиблкIэ хэтщ, жэщибл-махуибл дэкIа нэужь къоIэ, мылыр къекъутэри хым къыхокIыж.

– Нэхъ щIагъуэжыр къызжепIащ!– гуфIащ иныжьыр. Хым кIуэри хэуващ.– ЩIыIэ къызэщIэкIи, хым сыхэгъащтхьэ.

ЩIыIэ ирищIэкIри, Сосрыкъуэ иныжьыр хым хигъэщтхьащ. Хыр жэщибл-махуиблкIэ зэпцIа нэужь, Сосрыкъуэ иныжьым еджащ:

– КъеIэ!– жери.

Иныжьыр къеIащ, къеIа щхьэкIэ мылыр хуэкъутакъым.

– Хъуащ иджы,– жери Сосрыкъуэ иныжьым щхьэщыхьащ, и джатэр кърихри.

– Сыт пщIэнур?– къеплъащ иныжьыр.

– Уи щхьэр фIэсхынущ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Аи, тхьэгъэпцI цIыкIу,– жиIащ иныжьым,– сэ сымыделэтэмэ, уи лъэнкIапIэ IушэмкIэ укъэсщIэн хуеящ узэры-Сосрыкъуэр. Уи насып къыстекIуащ, ауэ уи джатэм си щхьэр фIихынукъым. Си джатэр блыным фIэдзащи, къэхь: си джатэм фIэкI си щхьэр фIэзыхын щыIэкъым.

Иныжьым и джатэр къихьыну щежьэм, Сосрыкъуэ и шыр къеупщIащ:

– Дэнэ дыкIуэрэ?– жери.

– Иныжьым и джатэр къэтхьынущ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Иныжьым и джатэр Iэ пцIанэкIэ къапщтэ хъунукъым,– къыжриIащ Тхъуэжьейм.– Лъэпщ и Iэдэр къэтхьынщи, IэдэмкIэ бубыдынщ.

Лъэпщ и Iэдэр къахьри, иныжьым и джатэр блыным къыфIихащ Сосрыкъуэ.

Сосрыкъуэ джатэр IэдэкIэ иубыдауэ къыщилъагъум, иныжь нэ закъуэр къэхыщIащ, «абдежми къызэбзэджэкIащ»,– жери.

– Уи насып къыщыстекIуакIэ си зы фIыгъэ уэзгъэкIынщ,– жиIащ иныжьым.– Си щхьэр фIэпхмэ, си тхыныхур къыхэлъэфи, уи бгым щIэпхэ: си тхыныхур уи бгым щIэппхэмэ, къыппэлъэщын урихьэлIэнукъым.

Джатэр мылым тригъэлъадэри, Сосрыкъуэ иныжьым и щхьэр фIихащ, и тхыныхур къыщыхилъэфым, Тхъуэжьейм къыжриIащ:

– Жыгым еупцIэкIи, еплъ,– жери.

Иныжьым и тхыныхум жыгыр чымпэ хуэдэ зэпигъэлъэтащ. Сосрыкъуэ чэщанэм дыхьэри зы пхъэдзакIэ къищтащ, пхъэдзакIэр къихьри нартхэ къахыхьэжащ. Нартхэ зэщIэдияуэ зэхэст. Сосрыкъуэ къахыхьэжри, нартхэ къахэплъащ.

– Сыт фи унафэ?– жиIащ Сосрыкъуэ, нартхэ къахэплъэри.

– МафIэ тхуэщI. МафIэ тхуэпщIмэ, зы Iыхьэ лейуэ плъыдгъэсынщ,– жаIащ нартхэм.

Сосрыкъуэ мафIэ ищIри:

– Зым и лъэгуажьэ, зым и тхыцIэ евгъэу,– къажриIащ нартхэ.– Фигу къихьэжыху, къэфхьар сэ фхуэзгуэшынщ,– жери зекIуэм къахьар игуэшурэ фэ Iэнэжьыр, щIопщ пагуэжьыр, псырыкIуэ вакъэжьыр къыхэкIащ.– Мыбы сыт хувигугъэ?

– Нэхъыжьым и Iыхьэщ,– жаIащ нартхэм.

– Хэт нэхъыжь?– жери щIэупщIащ Сорыкъуэ.

– Мор нэхъыжьщ, мыр нэхъыжьщ,– жаIащ нартхэм,– зыр илъэс щибл мэхъу, зыр илъэс щий мэхъу.

– Илъэс щий и пэкIэ шырэ Iэщэрэ сыпылъащ,– жери Сосрыкъуэ зекIуэм къахьам я нэхъ щIагъуэр ихьри ежьэжащ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Сосрыкъуэ

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 142

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: