ПсынщIэрыпсалъэ: Тебэ фIыцIэм ху пцIынэ цIынэ иупцIащ.
Псалъэжь: Къомыщэжынур уи анэмрэ уи нитIымрэщ.
ГушыIэ: ПсынщIэу къэпщтэжар емыхуэха хуэдэщ.
Къуажыхь: Хьэлъэ темылъу бом щIэмыхьэ. (Бжэмышх)

УздэщыIэр

Щэуей къызэралъхуар

СанэхуафэмФыз къишэу, и къуэшхэми хуэдэу, унагъуэу тIысыжа нэужьым, Къанж нарт лIыхъужьхэм яхэту куэдрэ къикIухьырт, зекIуэ кIуэрейт. ЗекIуэ щыIауэ къыщыкIуэжкIэ: «зыкъуэ къысхуалъхуауэ срихьэлIэжыну пIэрэ?» – жиIэурэ къэкIуэжырт, арщхьэкIэ зэикI къыхуалъхуаIэуэ кърихьэлIэжыртэкъым.

Апхуэдэурэ Къанж куэдрэ къикIухьащ, жьы хъууи хуежьащ. Къанж и фызыр бзаджэт, ябгащэт, зыри пэмылъэщыну къаруушхуэ иIэу щытти, абы къыхэкIкIэ щышынэрти нарт фызхэр бгъэдыхьэртэкъым. Къанж и иныжь фызыр зыми ямыщIэу мафIэм пэрылъхухьырт, и сабийхэр мафIэм пэрыхуэрти мафIэм щыщтэу, ар хуэмышэчу гъуэгыу зэрыхуежьэу,–«мыр сэ къуэ схуэхъункъым»,– жиIэрти мафIэм къыпэринэрти-хэкIуэдэжырт. Апхуэдэурэ Къанж и фызыр бгъуэ лъхуати сабиибгъури мафIэм пэрыкIуэдэжащ. Нартхэми куэд щIауэ ящIэрт иныжьхэм цIыху зэрашхри, Къанж и фызым сабийхэри ишхыжу ягугъэт. Абы щхьэкIэ нартхэм иныжьхэр ялъагъу хъуртэкъым.

Къанж сабииншэу псэууэрэ жьы хъууэ щыхуежьэм хуабжьу гузэващ: «быныншэу сыкъонапэ иджы» – жиIэри. И фызым неупщI-къеупщIми зыри къыщыжримыIэм, бын иIэн и гугъэр щыхихыжыпэм гузэващэри Къанж езым и дэгызэ Сэтэней и деж и Iуэху зэрыхъунумкIэ ечэнджэщыну кIуащ.

– Сытым укъытхуихьа, сытуи унэщхъей, сыт къыпщыущI, сыт бэлыхь ухуэузэ? – жиIэу Сэтэней Къанж къыщеупщIым, мыпхуэдэу Къанж жэуап иритащ:

– Си дэгызэу Сэтэней гуащэ, сэ Iуэху гузэвэгъуэкIэ сыкъыпхуэкIуащ, абыкIэ уэ чэнджэщэгъу укъысхуэхъуну сыпщогугъ. Мис уэ сыкъолъагъу, сэ жьы сыхъуащ, си япэ фыз къашати ахэр псори бын унагъуэ хъужахэщ. Сэри фыз лъыхъуэ сежьэри, сэ насыпыншагъэти, мо иныжь фызыр къыспэщIэхуауэ сыдопсэу, ауэ иджыри къэсыху бын сиIэкъым. «Бын щхьэ димыIэрэ? »– жысIэу сеупщIым, жэуап къызитыркъым. Лъхуэуэ къилъхуришхыжми сщIэркъым. Иджы абы фIэкIым жьы дыдэ сыхъунурэ быныншэу сыкъэнэпэнущ. Дунейм сыт и Iэмал зы къуэ закъуэ нэхъ мыхъуми сиIэн папщIэ? СынолъэIу чэнджэщэгъу укъысхуэхъуну.

Апхуэдэу Къанж щыжиIэм Сэтэней чэнджэщэгъу къыхуэхъуащ мыбы хуэдэу:

– ЗыщIыпIи умыкIуэу удэсурэ уи фызым кIэлъыплъ, лъэщыджэ щыхъур къэпщIэн щхьэкIэ. И лъхуэгъуэр къызэрысу сэ хъыбар сыгъащIэ, сэри сынэкIуэнщ.

– Дэгъуэщ! – жиIащ Къанж,–сэ сыкIуэжынщи си фызым и лъхуэгъуэ къэсым хъыбар уэзгъэщIэнщ.

Къанж унэм къэкIуэжри зыкъом дэкIа нэужьым, и фызым и лъхуэгъуэр къыщысым, Сэтэней и деж кIуэри ишащ.

– Уи лъхуэгъуэр къызэрысам и хъыбар зэхэсхати сыбдэIэпыкъуну сыкъэкIуащ,–жиIэу Сэтэней Къанж и фызым щыжриIэм ар гуфIащ.

– Хуабжьу си гуапэщ укъызэрысхуэкIуар,–жиIащ абы.– Иджыри къэсыхункIэ апхуэдэ IуэхукIэ сэ зыри къысхуэкIуакъым, къысщышынэхэу арми сщIэркъым нарт фызхэр къыщIыскIэлъымыкIуэр.

Къанж и фызым Сэтэней жриIащ нарт фызхэр уэнжакъ кIуэцIым зэрыщылъхуэр, сабий къалъхур жьэгум дэхуэн хуэдэу, ар нарт лъэпкъым я хабзэ ткIийуэ зэрыщытыр.

Арати, Къанж и фызыр лъхуэну къытелъэдащ. Сэтэней ар ишэри уэнжакъ кIуэцIым, зэрыжаIам хуэдэу дригъэкIуеящ, езыр жьэгу мафIэм щхьэщыту и лъабжьэм щIэувэжащ, сабийр къыщехуэхкIэ къипхъуатэу игъэпщкIун мурад иIэу.

Къанж и фызым щIалэ цIыкIу къилъхури къехуэхащ, ауэ Сэтэней и куэщIым къыщригъахуэм, ахуэдизкIэ ар хьэлъэти хуэмыубыду Сэтэней и босцеикIэр зэпитхъри мафIэм пэрыхуащ. Сабийр жьэгум къыщызэфIэтIысхьэжауэ мафIэр зэбгритхъуу, жьэгу мафIэшхуэм хэджэгухьу хэст.

Къанж и фызыр уэнжакъым къеплъыхри къилъхуа цIыкIур мафIэм ириджэгуу жьэгум дэсу щилъагъум жиIащ,–Мис ар хъунущ нарт. Къафщтэ!

Сабий цIыкIур Сэтэней къищтэри,–Мыбы и гущапIэр Iуащхьэмахуэ и сыджырщ,– жиIэри, щIалэ цIыкIур Iуащхьэмахуэ яхьащ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Щэуей

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru

КъыддэIэпыкъу

Ахъшэр здэкIуэным теухуауэ…

Ныбжьэгъу лъапIэ!

Уи нэм щIэуэу щымыту зэрыдгъэувын дыхэтащ мы тIэкIур…

Дэ езым ди жагъуэщ икIи тфIэемыкIущ мыхуэдэ къызэрытеддзэр, ауэ нэгъуэщIу хъужкъым — ди сайтыр адэкIи лэжьэн папщIэ мазэм 383 руб. етын хуейщи — дыпэлъэщкъым.

Сайтыр зэгуэр сэбэп къыпхуэхъуам — сыт хуэдизу щытми уэри зыгуэркIэ зыкъытщIэгъакъуэ.

ЦIыхуу еплъар: 121

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: