Псалъэжь: Анэ-адэм, Iыхьлы-благъэм
ПсынщIэрыпсалъэ: Мыщэр пэщащэурэ мащэм ищэтащ.
ГушыIэ: Сылэжьэнщ жысIати, мыбыи Интернет щыIэщ…
Къуажыхь: Дыжьын щIыIуу зэрылъэлъ. (Гуэдз)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Щэуей и япэ зекIуэр (2)

Нартхэр щакIуэ ежьащ. Къанж и къуэ Щэуей еджакъым, яфIэщIалэт, лIыгъэ далъэгъуауэ яцIыхуртэкъыми.
Я щакIуэ тхьэмадэр Насрэн ЖьакIэти, Къанж и къуэ Щэуей Насрэн ЖьакIэ елъэIуащ:
– ЩакIуэ сыздэфшэ. ФхуэзмыщIэфIами, Iэпыдзлъэпыдз сыфхуэхъунщ,–жери.
– Хъунщ,–къыжриIащ Насрэн ЖьакIэ.– Iэпыдзлъэпыдз утхуэхъунумэ, уздэтшэнщ.
Къанж и къуэ Щэуей зыщIагъури, къуэ ебланэм щепсыхащ нартхэр.
– Иджы,–къыжраIащ Къанж и къуэм,– дэ къуэм дыдыхьэнурэ дыщэкIуэнущ, уэ пщыIэ хэси, мафIэ щIы, лэгъупыIэмпIэ зэфIэдзэ.
Ар къыжраIэри, нартхэр мэзым хыхьащ.
Къанж и къуэм пщыIэ хисащ, мафIэ ищIри лэгъупыIэмпIэ зэфIидзащ.
Нартхэр къыщыгувэм, Къанж и къуэр мэзым щIыхьащ, зы мэз бжэн къыщIихури иукIащ.
Бжэныр вауэ, нартхэр пщыIэм къытехьэжащ. Мэзым махуэ псом щIэта щхьэкIэ, нартхэм къащэкIуаIакъым, зэхэукIауэ къагъэзэжащ.
Бжэныр вауэ къыщрихьэлIэжым, нартхэр лэгъупым къетIысэкIащ.
Бжэн блатхьэр къищтэри, Насрэн ЖьакIэ Къанж и къуэм къеупщIащ:
– Мыр бжэныл хуэдэщ, дэнэ къикIа?
– Гъунэгъу Iыхьэщ,–жиIащ Щэуей.– ДяпщэкIэ щакIуэ пщыIэ къыщыхасащ. «Мэз нэщIым къыщIэкIыжмэ, едзэкъэнщ» жари зы бжэн къытхуахьащ.
– Тхьэразэ къахухъу,–жиIащ Насрэн ЖьакIэ.– ДызэхащIыкIащ, я пщIэ ттекIуэдэнкъым.
Нартхэр шхэху, пшапэр ззхэуащ.
– Шыр хэт хигъэпщын?–еупщIащ Насрэн ЖьакIэ нартхэм.
Шыр хэзыгъэпщын къахэкIакъым нартхэм: «Дешащ, дызэхэукIащ»,–жари щхьэусыгъуэ ящIащ.
Къанж и къуэм нартхэм я шыр жэщым хигъэпщащ, нэхущым пщыIэм къытрихуэжащ.
Нартхэр шэсри мэзым щакIуэ хыхьащ етIуанэ махуэми. Къанж и къуэр пщыIэм къытранати, мафIэ ищIащ, лэгъупыIэмпIэ зэфIидзэри мэзым хыхьащ, зы щыхь къыщIихури иукIащ.
Щыхьылыр вауэ, нартхэр пщыIэм къытехьэжащ: зэрыIэнэщIщ – къащэкIуаIакъым. Щыхьылым къетIысэкIащ нартхэр. Щыхь блатхьэр Насрэн ЖьакIэ и пащхьэ ирилъхьащ Къанж и къуэм.
– Дэнэ къикIа мы щыхьыр? – игъэщIэгъуащ Насрэн ЖьакIэ.
– Гъунэгъу Iыхьэщ,–жиIащ Щэуей.– Ди гъунэгъу щакIуэхэм къытхуахьащ, мэз нэщI фыкъызэрыщIэкIыжынур ящIэрти.
– Тхьэразэ къахухъу,–жери Насрэн ЖьакIэ щыхь блатхьэр къищтащ.
Шхэн яухри, Насрэн ЖьакIэ щIэупщIащ:
– Шыр хэт хигъэпщын ныжэбэ?
Шыр хэзыгъэпщын къахэкIакъым нартхэм, щхьэусыгъуэ ящIащ: «Дешащ-делIащ»,–жари.
Шыр етIуанэ жэщми хигъэпщащ Къанж и къуэм.
Нэху щыри, нартхэр мэзым хыхьащ. Къанж и къуэр пщыIэм къытенащ.
МафIэ ищIри лэгъупыIэмиIэ зэфIидзащ Къанж и къуэм, мэзым хыхьэри зы бланэ къыщIихуащ, бланэр иукIри, лыр хилъхьащ.
Бланэлыр вауэ, пщыIэм къытехьэжащ нартхэр. Ещанэ махуэми къехъулIакъым, IэнэщIу къагъэзэжащ.
Нартхэ тхьэрыкъуэф Iэнэм къригъэтIысэкIри, Къанж и къуэм бланэлыр лэгъупым къыхихащ, блатхьэр Насрэн ЖьакIэ и пащхьэ ирилъхьащ.
– Бланэри дэнэ къикIа? – игъэщIэгъуащ Насрэн ЖьакIэ.
– Бланэри ди гъунэтъухэм къытхуахьащ,–жиIащ Къанж и къуэм.
Бланэлыр яшхри, нартхэр зэгъэжащ – шыр хэзыгъэпщын къахэкIакъым.
Нартхэм я шыр ещанэ жэщми хигъэпщащ Къанж и къуэм. Шыр хигъэпщри, пщэдджыжьым пщыIэм къытрихуэжащ. Нартхэр шэсауэ мэзым щыхыхьэм, Къанж и къуэр Насрэн ЖьакIэ елъэIуащ:
– Гъусэ сыфщI, фызэщакIуэр сывгъэлъагъу,–жери.
– ДызэщакIуэм укъиукIыни!–жиIащ Насрэн ЖьакIэ.– Махуищ хъуауэ и ужь дитщи тхуещIэIаркъым. И дзапэфIанэмкIэ къопыджмэ, щIалэр утфIиукIакъэ!
Нартхэр махуищ хъуауэ зэщакIуэр къуэ ебланэм дэс кхъуэпIащэрт, шабзэшэр тракIутэ щхьэкIэ, яхуещIэIартэкъым, яIэщIэкIырти, банапцIэм яфIыхыхьэжырт.
Мэзым здыщIашэн ядакъым Къанж и къуэр:
– УщIалэщ, кхъуэпIащэм утфIиукIынущ,–жари.
Нартхэр пщыIэм текIа нэужь, Къанж и къуэр шэсрикъуэм дыхьащ, кхъуэпIащэр банапцIэм хихутэрн банапцIэм хиукIыхьащ.
КхъуэпIащэр шыплIэм къыдидзауэ къуэм къыщыдэкIыжым, мэзым щакIуэ хыхьа нартхэм ящыщ зы къыIущIащ Къанж и къуэм.
– Уи гъусэхэр дэнэ пхьа? – еупщIащ Къанж и къуэр нартым.
– КхъуэпIащэм и ужь итщ, Iэуэлъауэ щызэхэсхым сэ мыбыкIэ къэзгъэзащ,–жиIащ нартым.
– КхъуэпIащэм и ужь фикI,–жриIащ Щэуей нартым.– КхъуэпIащэр сэ къэзукIащ. Кхъуэ блатхьэр фи Iыхьэщ,–жери кхъуэ блатхьэр къыщIигъэхуащ.
Кхъуэ блатхьэр нартым сапэкIэ хуишиящ Къанж и къуэм. Хуишия щхьэкIэ, нартым кхъуэ блатхьэр хуэIэтакъым.
Нартым кхъуэ блатхьэр щыхуэмыIэтым, Къанж и къуэм зы жыг къиухуэри къриухъуэнщIэхащ, блатхьэр жыг къудамэм фIидзащ.
– Мэз нэщI щIэта жыхуаIэращ,–жиIащ Щэуей.– Нартхэр мэзым къыхэкIыжмэ, блатхьэм зы Iыхьэ къыпыупщIи, яхуэхь. Махуэ къэс зы Iыхьэ яхуэпхьмэ, мэзым щIэтыху, игъэмэжэлIэнукъым,–жери Къанж и къуэр къежьэжащ, нартхэр махуищ хъуауэ зи ужь ит кхъуэпIащэр шыплIэкIэ къихьри.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.


Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Щэуей

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 109

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: