Псалъэжь: Узыфэ мыхъужмэ, ажал и хущхъуэщ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Шыбжииплъ, псы плъыжьыбзэ.
ГушыIэ: Гъуэлъыжын хуейщ зэрыжаIэу, сыкъомэжэлIэж…
Къуажыхь: ЗэкIэрыблаблэу блыным еубгъуа. (Уанэ)

УздэщыIэр

Къанж фыз къызэришар

ЩэуейНартхэм я гъукIэжь Дэбэч къуэ пщыкIуий иIэт. Зэш пщыкIуийм я нэхъыжьым зэреджэр Къанжт. Нартхэм я хабзэмкIэ зи фыз къэшэгъуэ хъур, фыз кърагъэшэным ипэкIэ, Iэщэ-фащэкIэ зэщIахуапэурэ ягъасэрт, зекIуэ ягъакIуэрт. Апхуэдэурэ Дэбэч и къуэ нэхъыжьхэм фыз къамышэурэ нэхъыщIэхэми я къэшэгъуэ хъуащ. Зэшхэр зэдапIащ, къызэдэхъуахэщ. ИтIанэ псоми я къэшэгъуэ хъууэ фыз къашэн щыхъум, тIысхэри нарт зэкъуэш пщыкIуийм тхьэ зэхуаIуащ.

– Дэ псори зы адэ-анэм дыкъалъхуащ, зы адэ-анэм дапIащ, дыкъызэдэхъуащ, псори ды фыз къэмышэщ. Апхуэдэу щыщыткIэ, зы адэ-анэм къалъхуауэ зэшыпхъу пщыкIуий къэдгъуэту къэдмышауэ фыз къэдмышэн,–жаIэри.

Нарт зэкъуэш пщыкIуийр абыкIэ зэгурыIуэри я шы-уанэ зэтыралъхьэщ, Iэщэ-фащэкIэ зызэщIахуапэри фыз лъыхъуэ ежьахэщ. Абыхэм куэдрэ къакIухьащ, фыз яхуэхъун зэшыпхъу пщыкIуийр къалъыхъуэу, къуэкIыпIи-къухьэпIи къагъэнакъым, я шы лъакъуэ зытрамыгъэува, здынамыхуса щIыпIи щыIакъым, ауэ зэшыпхъу пщыкIуий ягъуэтакъым.

Зэшыпхъу пщыкIуий къагъуэту фыз къызэдашэным я гугъэ псори хахыжауэ, еша-елIахэу къыздэкIуэжым, зы псы икIыпIэ гуэрым деж щызэхэпсыхащ загъэпсэхуну. Мы щIыпIэм деж къыщагъуэтащ зы бынунагъуэ зэшыпхъу пщыкIубл яIэу. Ауэ а зэшыпхъу пщыкIублым епщыкIуиянэу зы дэлъху закъуэ яIэт. Нэхъыжьри а щIалэр арт.

Зэшыпхъу пщыкIублыр къыщагъузтым зэкъуэш пщыкIуийм ящыщ зым къыхидзэри жиIащ:

– Дэ зэшыпхъу пщыкIуий дгъуэтыну къыщIэкIынкъым, апхуэдэу щыщыткIэ, мы зэшыпхъу пщыкIублыр блэдвмыгъэгъэкIыу къэдвгъаши девгъэжьэж.

– Къэтшэнт,–жиIащ зэшхэм ящыщ етIуа нэм,– ауэ хэт фызыншэу къэнэнур? – Дэ пщыкIуий дохъу, зэшыпхъухэр птцчкIублщ зэрыхъур.

Нарт зэшхэр зэныкъуэкъу хъуащ фызыншэу къэнэнумкIэ. Зыми фызыншэу къэнэн идэртэкъым. ИтIанэ, ещанэр къэпсалъэри,–Мыбы хуэдэу дызэныкъуэкъукIэ мыхьэнэ иIэкъым икIи дызэгурыIуэнукъым, абы нэхърэ нэхъыфIщ пхъэидзэ тщIынщи зи пхъэ къикIым къишэурэ къэтшэнщ, къанэр къэнащ– жиIащ.

– Хьэуэ,–жиIэри, идакъьтм еплIанэм,– нэхъыжь-нэхъыщIэкIэ къэтшэнщ, нартхэм ди деж зэрыщыхабзэри аращ, пхъэидзэ щIэтщIыни щыIэкъым.

– Дэгъуэщ! – жиIащ нарт зэшхэм я нэхъыщIэ дыдэм, ар зэрызэхихыу къэгуфIэри.–Сыарэзыщ абыкIэ сэри, нэхъыжь-нэхъыщIээ къэтшэну, ар абы хуэдэу тщIым Iуэхур зэныкъуэкъуншэуи зэфIэкIынущ, нэхъ хъунущ, лъэныкъуитIымкIи – хъыджэбзхэм я лъэныкъуэкIи, щIалэхэм я лъэныкъуэкIи – нэхъыжь-нэхъыщIэкIэ къэшэн хуейщ. Зэшыпхъу пщыкIублым я нэхъыжь дыдэр щIалэщи ар ди нэхъыжь Къанж хуозэр, абы адэкIэ нэхъыжь-нэхъыщIэкIэ къэтшэнщ. Ауэ нэхъыщIэ дыдэр хъыджэбзщи сэ къыслъосри ар сэ зыми естынукъым. Пхъэидзэ щIэтщIын лъэпкъи щыIэкъым, нартхэм я хабзэжьри ткъутэнкъым.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.

Напэхэр: 1 2 3 4 5

Зыхыхьэр: Нарт Эпос, Щэуей

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

ЦIыхуу еплъар: 296

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: