ПсынщIэрыпсалъэ: Пхъэр сошэр – пхъыр сошхыр.
Псалъэжь: Нэхъыжь зэрымыс унагъуэм гъы макъ щыкуэдщ.
ГушыIэ: Сылэжьэнщ жысIати, мыбыи Интернет щыIэщ…
Къуажыхь: Быныр зыгъашхэ, шхалъэм дэпкIэж. (Бжэмышх)

УздэщыIэр

Мэлэчыпхъу и лIым зырыдэпсэуа

Унэджокъуэр псэууэ хуарэжьым къыщыжриIэм,– Лlap си тIуанэм и лIырщ, сэ си лIыр псэущ, мыгувэуи къысхуэкIуэжынущ,– жиIэри Мэлэчыпхъу и дыщым къэкIуэжын имыдэу и лIым и унэм къинащ.
Унэджокъуэр псэууэ, ауэ гуапщтIым нэхъыфIу къэзылъагъур игъэунэхун щхьэкIэ и хуарэжьыр уэнэгунэщIу къызэриутIыпщыжар и анэмрэ и шыпхъумрэ къыщащIэм, гуащэ щхьэфэхум и лъагъуныгъэм нэхърэ, Мэлэчыпхъу и лъагъуныгъэр зэрынэхъ иныр щалъагъум,– Мэлэчыпхъур нобэ щыщIэдзауэ удинысэщ, ди нэри уэращ, ди псэри уэращ,– къыжраIащ, и Iэоэ яубыдри гъуэлъыпIэм драшейри ягъэнысэщIэну щхьэнтэ тIуащIэм трагъэтIысхьащ. Мэлэчыпхъу и адэ Жагъыщи, и анэ Мэлэчи фIыуэ къагъэхьэщIэри къаутIыпщыжащ, гъуэгу зэхуэдитIым нэси Унэджыжьыр къадэкIуэтащ.
Хуарэжьым игъазэу гуащитIым ядилъэгъуар Унэджокъуэм щыжриIэжым, зимыIэжьэу къэшэсри къэкIуэжащ, нысащIэ щыгъын дахэ куэди Мэлэчыпхъум къыхуздихьащ. И гуащэ щхьэфэхур иригъэкIыжри фIыуэ къэзылъагъу Мэлэчыпхъу цIыкIур и гуащэу, и щхьэгъусэу тIысыжащ.
Унэджокъуэ къыщысыжа махуэ дыдэм, и гуащэ Мэлэчыпхъу цIыкIу деж щIэмыхьэжауэ, Унэджокъуэм и адэ Унэдж мурад ищIащ и нысэм и Iущагъыр игъэунэхуну. Унэджыжьым и къуэр ириджэри вакъапхъэ къритащ:
– Мы вакъапхъэр лэгъунэм здыщIыхьэ, си нысэм вакъэ егъэщIи пщэдджыжь пщыгъыу къыщIэкIыж,– жыриIэри.
Унэджокъуэм сыт ищIэнт, вакъапхъэр и лэгъунэм щIихьэри Мэлэчыпхъу иритащ,– Мыр вакъэу сщыгъыу пщэдджыжь сыщIэкIын хуейщ,– жиIэри.
Мэлэчыпхъу вакъапхъэр итхъунщIщ, иIуэтщ, ибзщ, идри вакъэу щыгъыу Унэджокъуэр пщэдджыжьым и лэгъунэм къыщIигъэкIащ.
Унэджыжьыр и къуэм и вакъэм еплъри и нысэм и IэщIагъэр игу ирихьащ, ауэ зыри жиIакъым.
ЕтIуанэ жэщми аргуэру зы вакъапхъэ щIыригъэхьащ. Ар Мэлэчыпхъу вакъэ имыщIу, зэрывакъапхъэу гъуэлъыпIэ щIагъым щIилъхьэри и лIым зыщихыжа вакъэр щабэу иIуэтащ, дагъэ щихуэжри игъэувыжащ. Апхуэдэурэ жэщ и зы вакъапхъэ иритурэ, Унэдж и къуэм щIригъэхьащ и лэгъунэм мазэ ирикъухукIэ. Вакъапхъэу и лIым къыщIихьэу хъуар, Мэлэчыпхъу къыIихыурэ гъуэлъыпIэ щIагъым щигъэтТылъащ. Япэ жэщым хуищIа вакъэ закъуэр, жэщ къэсыхукIэ фIыуэ Iуэтауэ, дагъэ щыхуэжауэ, и лIым щыгъыу пщэдджыжьым къыщыщIигъэкIкIэ, и адэм и гугъэт «щIэуэ» а жэщым хуищIауэ.
Аурэ мазэр къэсри и адэм и къуэм жриIащ:
– Уи вакъэ ебгъэщIахэр псори къыщIэхи сыгъэлъагъу.
Унэджокъуэр и лэгъунэм щIыхьэжри вакъапхъэ тIощIрэ бгъурэ мыдарэ мыбзау, зэрыщIихьам хуэдэу къыщIихыжащ. Япэ дыдэ щIригъэхьа вакъапхъэ закъуэр вакъэ хуищIауэ, ари мазэм и кIуэцIкIэ хуригъэкъуауэ щыгъыу. Ар щилъагъум и адэр гуфIащ: «Нысэр нысэ хъуну къыщIэкIынщ» – жиIэщ игукIи,– Дежьэнущи фи унэр фкъути фщIыж пщэдей,– жиIэри унафэ хуищIащ и къуэм.
Унэджокъуэр жэщым щIыхьэжащ куэду нэщхъейуэ.
– Сыт ущIэнэщхъейр, къэхъуар сыт? – жиIэри Мэлэчыпхъу и лIым къеупщIащ.
– Пщэдей ди унэр ткъутэу тщIыжын хуейщ,– аращ жиIэр си адэм,– жиIащ Унэджокъуэм.
– АтIэ ар Iуэху. Абы щхьэкIэ умыгузавэ. Пщэдджыжь жьыуэ зы бгъэн гулъэрэ, зы ятIэ гулъэрэ къысхуэшэ,– жиIащ Мэлэчыпхъу. Пщэджыжьым жьыуэ Унэджокъуэ зы бгъэн гулъэрэ зы ятIэ гулъэрэ къишащ.
Унащхьэр жьы хъуати къытрыригъэдзри бгъэныщIэмкIэ иригъэбгъащ. Унэ блынджабэхэр щIэрыщIэу езы Мэлэчыпхъу иящ.
Ари и адэм илъагъури гуфIащ.
– Пщэдей дежьэнущи мышур – мышу дыдэу, шыугъэри – шыугъэ дыдэу гъуэмылэ тхуегъэщI! – жриIащ и къуэм Унэдж. Унэджокъуэр аргуэру нэщхъейуэ и щуIэгъэм и деж щIыхьэжащ.
– Аргуэру къэхъуар сыт? – къеупщIащ Мэлэчыпхъу и лIым.
– Си адэм и хабзэщ: «дежьэнущи гъуэмылэ егъэщI, мышур мышу дыдэу, шыугъэри шыугъэ дыдэу» жеIэри абы хуэдэу изогъэщIри дожьэ. Къуажэм дыдэкIыу гъуэгум дызэрытехьэу «иIэт, си щIалэ, уафэм пкIэлъей къедзыт» къызжеIэр. Сэ губгъуэм пкIэлъей дэнэ къисхын? «Iэу сэ пкIэлъей шыпхэкIэ къесхьэкIрэ» жызоIэр.
Ауэрэ дыкIуэурэ зы теуэгъуэ дыкIуауэ «иIэт си щIалэ, гъуэгур кIэщI къысхуэщIыт» – жеIэр.
«Iэу, сэ дауэ сщIын гъуэгур кIэщI, схузэпыупщIынукъым, зэхуэслъэфэсыну хъунукъым» жызоIэри здэркъым.
Ауэрэ дыкIуэурэ зы мэз дыщIохьэри «мы мэзым хыхьи шы гъуабжэ кIэхуитI къыщIэху» жеIэр. СыщIохьэри сымыгъуэту сыкъыщIокIыж.
АдкIэ зыкъомрэ докIуэри допсыхри «Гъуэмылэр къащтэ» жеIэр. Къызощтэри мышур мышу дыдэщ, шыугъэри шыугъэ дыдэщи, ишх мыхъуу къызэуэн щIедзэ. Сыкърехужьэри къызэуэурэ сыкъехуж,– жиIащ Унэджокъуэм.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.

Напэхэр: 1 2 3

Зыхыхьэр: Мэлэчыпхъу, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 187

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: