ПсынщIэрыпсалъэ: Шыбжииплъ, псы плъыжьыбзэ.
Псалъэжь: Гурэ гурэ лъагъуэ зэхуаIэщ.
ГушыIэ: ПсынщIэу къэпщтэжар емыхуэха хуэдэщ.
Къуажыхь: Быныр зыгъашхэ, шхалъэм дэпкIэж. (Бжэмышх)

УздэщыIэр

КъуийцIыкIурэ иныжь хъунщIакIуэхэмрэ

КъуийцIыкIуПсым адрыщIкIэ мэз лъапэм иныжь хъунщIакIуэ щыпсэухэрт. Ахэр абы деж щыпсэу зэрыхъурэ къуажэм дэс цIыхухэм псэукIэ ямыIэжу, я гъащIэр бэлыхьым хэту яхьырт: иныжьхэм я лъэныкъуэкIэ лъэс лъагъуи, шу лъагъуи блэкIыжыртэкъым. А иныжь хъунщIакIуэхэм цIыху яхьхэрт, Iэщ къагъанэртэкъым.
ЦIыхухэм зэхахырт иныжь хъунщIакIуэхэр IущыгъэкIэ мыдрей цIыхухэм ятемыкIуэу, ауэ къарукIэ лъэщ Iейуэ, зы Iэ лъэныкъуэкIэ еуамэ, шури шыри зэдэкIуэу зэтрагъэщахэу.
Къуажэр псэугъуэ имыхуэжыхэ щыхъум, иныжьхэм езэуэн щIадзащ. Япэ щIыкIэ Тхьэмадэр зекIуэлI шу зыбжанэ и гъусэу язэуэну кIуащ. АрщхьэкIэ щIагъуэ дэмыкIыу Тхьэмадэм и шыр уанэгунэщIу къуажэм къыдэлъэдэжащ. Тхьэмадэри пщыхьэщхьэ хъуауэ ерагъыу къуажэм къыдэпщхьэжащ, зэхэфыщIауэ, и псэр пыт къудейуэ. Тхьэмадэм и гъусэхэм щыщу зы псэущхьэ къэкIуэжакъым.
ИтIанэ, жылэм зи лъакъуэ лъэрыгъым изылъхьэф къэмынэу шэсри, Тхьэмадэри я пашэу дэкIащ иныжь хъунщIакIуэхэм езэуэну.
АрщхьэкIэ абы щыщу шэджагъуэ пщIондэ къэкIуэжар и зэхуэдитIыр арщ, адрейр иныжь зауэм хэкIуэдащ.
КъэкIуэжахэм зэIущIэ ящIри я Iуэхум ирипсэлъащ.
Иныжьхэм зэхаукIа Тхьэмадэр баш иIыгъыу утыкум къихьэри ерагъыу, къыхудэмышейуэ жиIащ:
– ФфIэфIыр фщIэ, сэ си щхьэкIэ абы адэкIэ иныжьым я деж зэуакIуэ кIуэ сиIэкъым…
ЛIыжьхэм абы жиIэр щызэхахым, я щхьэр къыфIэхуащ.
– Ар дауэ хъун, пашэ уимыIэу зауэм укIуэ хъун? Дэр-дэру иныжьхэм дайзэуэфынкъым,– жаIащ лIыжьхэм.– Ди цIыхум бийм удын ирадзыну мурад щащIым, езым «пашэ, унафэщI фимыIэу фыкIуэ» – жеIэ.
– Хьэуэ, хьэуэ, сэ абыкIэ фыкъызэмыпсалъэ! – жиIащ Тхьэмадэм.– Ирикъунщ сэ а хъунщIакIуэхэм фэбжьу къызахар.
ЛIыжьхэм нэхъри я щхьэр къыфIэхуащ. Щыхухэр щыму зэхэтщ. Абы дежым ямыгугъэхэу, КъуийцIыкIу утыкум къихьащ, и щыгъынхэр зэфIэтхъауэ, и вакъэ гъуанэхэм шабийр къилэлу.
– Сыт пщIэн, иныжь хъунщIакIуэхэм я Iуэхур сэ къэсщтэн хуей хъуну къыщIэкIынщ! – жиIащ КъуийцIыкIу, цIыхухэм нэщхъыфIэу яхуеплъэкIыурэ.
– Ди япэ зы мазэ нэхъ дэмыкIыу сэ ахэр зэтескъутэнщ, мы щIыпIэр къабгынэу щIэпхъуэжын хуэдэу!
– Мыр сыт делэ! Дэнэ къикIа мы делэр! КIуэ, кIуэ адэ, уи гушыIэ делэр щыгъэт, уэ лъакъуэ фIейм! – жаIащ къуажэм дэс нэхъ зызыгъэлIхэм.
КъуийцIыкIу зы псалъэ жимыIэу утыкум къикIыжри я унэ къэкIуэжащ. Тхьэмадэм и дамэщIэтхэм ар ауан ящIу, абы щыдыхьэшхыу зэхэтащ, ауэ жылэр абы щыдыхьэшхакъым.
КъуийцIыкIу къэкIуэжри и анэжьым жриIащ:
– Ди анэ, сэ сежьэнущи зы хьэжыгъэ фэнжейрэ зы кхъуей цIынэ хъурей инрэ схуэгъэхьэзыр. Амал имыIэу пщэдей пщэдджыжь пщIондэ гъэхьэзыр.
И анэм хьэжыгъэ фэнжеймрэ кхъуей хъуреймрэ игъэхьэзырри пщэдджыжьым и къуэм иритащ.
– Узыншэу ущыт, си анэ. Сыпсэумэ, дызэрылъагъужынщ! – жиIэри КъуийцIыкIу ежьащ.
КъуийцIыкIур кIуэурэ псым нэсащ, псыр псышхуэт, псыбгъуэт. КъуийцIыкIу псым зэрикIыну Iэмалыр къыхуэгъуэтыркъым: псы Iуфэр къекIухь, и хьэжыгъэ фэнжейри, и кхъуей хъурейри псы Iуфэм Iулъ мывэхэм хилъхьащ. Плъэмэ, иныжьхъунщIакIуэхэм я нэхъыщIэ дыдэр псым адрыщIкIэ псы Iуфэм къыIуохьэ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.

Напэхэр: 1 2 3 4 5

Зыхыхьэр: КъуийцIыкIу, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru

КъыддэIэпыкъу

Ахъшэр здэкIуэным теухуауэ…

Ныбжьэгъу лъапIэ!

Уи нэм щIэуэу щымыту зэрыдгъэувын дыхэтащ мы тIэкIур…

Дэ езым ди жагъуэщ икIи тфIэемыкIущ мыхуэдэ къызэрытеддзэр, ауэ нэгъуэщIу хъужкъым — ди сайтыр адэкIи лэжьэн папщIэ мазэм 383 руб. етын хуейщи — дыпэлъэщкъым.

Сайтыр зэгуэр сэбэп къыпхуэхъуам — сыт хуэдизу щытми уэри зыгуэркIэ зыкъытщIэгъакъуэ.

ЦIыхуу еплъар: 285

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: