ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
Псалъэжь: Узижагъуэм уи щхьэр фIэгъумщ.
ГушыIэ: Сыт хуэдиз сымыщIа иджыри сымыщIэныр сыт хуэдиз
Къуажыхь: Хьэщхьэжьей кIэлъэфщ. (Iуданэ зыфIэлъ мастэ)

УздэщыIэр

Лъэбыцэжьеймрэ нарт шумрэ

Лъэбыцэжьеймрэ нарт шумрэНарт шу гуп епсыхауэ тхьэрыкъуэф Iэнэ бгъэдэсти, Лъэбыдэжьей и хъыбар къэхъеящ. Лъэбыцэжьей тIуащIэм дэст, и лIыгъэ-шыгъэкIэ цIэрыIуэ хъуауэ. И хъыбар къызэрыIукIэ, езыр лIы цIыкIут, шым шэсамэ, уанэкъуапэм къыкъуэщыркъым жыхуаIэм хуэдэт.
Лъэбыцэжьей и лIыгъэ-шыгъэм тепсэлъыхьурэ, нартхэр къызэрыгъэплъащ. Иужьым зы тэджри шэсащ:
– Зи гугъу фигъалIэр псэууэ къыфхуэсхьынщи, фи пащхьэ къизгъэувэнщ,–жери.
Шэсри гъуэгу техьащ. ТIуащIэм нэблэгъауэ, гъуэгущхьэм зы лIы лъахъшэ цIыкIу щрихьэлIащ нарт шур.
Шур лIы цIыкIум еджащ:
– Мыдэ къызбгъэдыхьэт,– жери.
ЛIы цIыкIур къыбгъэдыхьащ.
– Лъэбыдэжьей сыкъылъежьащ. И хэщIапIэ къызжепIэн?
– Унэблэгъащ и хэщIапIэ. Гъуэгум думыдзыхмэ, гъуэгум уишэнущ,–къыжриIащ лIы цIыкIум.
Шур ежьэжащ, итIани къигъэкIэрэхъуэжри лIы цIыкIум къыбгъэдыхьащ.
– Лъэбыдэжьей и хъыбар къызжепIэн: сыт и шыфэлIыфэ?
– И шыфэлIыфэкIэ сэ схуэдэнщ,–къыжриIащ лIы цIыкIум,– Сэр нэхърэ нэхъ инкъым, нэхъ цIыкIукъым.
– И джэгукIэ, и бэнэкIэ ущыгъуазэ? – еупщIащ шур лIы цIыкIум.
– Сыщыгъуазэ къудейкъым: хэтIэхэсэ дызэдэджэгу зэпытщ.
– Дауэ фызэхуэхъурэ-тIэ?
– ДызэрытегъакIуэркъым,–къыжриIащ.
– Лъэбыцэжьей уэ къыппэмылъэщуи? – игъэщIэгъуащ нарт шум.
– Фэ къызэпплъыркъэ? Щхьэ бгъэщIагъуэрэ?
– СымыгъэщIагъуэу хъурэ: Лъэбыцэжьей и хъыбар яхуэIуэтэщIыркъым, лIыгъэ-шыгъэкIэ пэлъэщын щыIэкъым жари зэхыдох. Уэ сыноплъри пкъуэлъIауэ гу плъыстэркъым… Ар сщIамэ, сыкъежьэнтэкъым.
– УщIегъуэжамэ, гъэзэж: Лъэбыдэжьей и лIыгъэ-шыгъэ здынэсыр аращ,–къыжриIащ лIы цIыкIум.
– Згъэзэж хъунукъым,–жиIащ нартым.– Лъэбыцэжьей спхыуэ схьын щхьэкIэщ сыкъыщIежьар.
– ПщIэншэрыкIуэ ухъункIэ сошынэ. ПщIэншэрыкIуэ умыхъуну ухуеймэ, сэ укъызэбэнынщи, Лъэбьщэжьей упэлъэщынрэ упэмылъэщынрэ плъагъунщ.
Шур лIы цIыкIум бгъэдэкIуэтащ, зригъэзыхри еIэдэкъэуащ: лIы цIыкIур и пIэ икIакъым,
– Сэ сылъэсщ, уэ ушущ,–жиIащ лIы цIыкIум.– Шурылъэс укъыздэджэгунумэ, сыхьэзырщ. ХэтIэхэсэ жыпIэмэ, къепсых.
Нартыр епсыхащ.
– Лъэбыцэжьей сытым нэхъ хуэIэрыхуэ?
– Уэ узэрыхуейуэ къыбдызекIуэнущ Лъэбыцэжьей.
– Абы щыгъуэ хэтIэхэсэ дызэдэджэгунщ.
– Дызэдэджэгунумэ, сыкъэбгъуэтащ.
Нартымрэ лIы цIыкIумрэ зэрубыдащ. ХэтIэхэсэ джэгуурэ, лIы цIыкIум нартыр и пщэ гурыгъым нэс щIым хихуащ.
– Ай, емынэжьей, уи хъыбар зэраIуатэм ухуэдэщ,–къыхэпсэлъыкIащ нартыр щIым.– Сигу къеуэр си щхьэр зэрыфIэпхынуркъым. «Хэт иукIа» жаIэмэ, «Лъэбыцэжьей иукIащ» зэрыжаIэнуращ сигу къеуэр.
Лъэбыцэжьей нартым и щхьэр фIихащ, щхьэр уанэкъуашэм ирипхыжри нартым и шыр иутIыпщыжащ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.


Зыхыхьэр: Дзэгъэшынэ шу закъуэ, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 145

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: