Псалъэжь: Бжьэ зезыхуэр хум елэжьыми Iыхьэгъущ.
ПсынщIэрыпсалъэ: Мыщэр пэщащэурэ мащэм ищэтащ.
ГушыIэ: Сызыхуейхэр зристхэм из хъуащ.
Къуажыхь: Зэпэзэдакъэ — уэркъ унэлъащIэ. (Пхъуантэ)

УздэщыIэр

Къэплъыхъуэр

Нартхэ зыхана хабзэ

Нартхэ я лъэхъэнэм зы хабзэжь щыIащ.
Джатэр IэпэгъуищкIэ къизымыхыжыфу жьы хъуар, шы мышэсыжыфу зи ныбжь хэкIуэтар, пшэрыхь еуэну шабзэр зымышэщIыжыфыр, зи лъейр зымыIуэтыжыфу къарууншэу зэфIэмахэр, мэкъу Iэмбатэ зэтезымылъхьэжыфу гуахъуэр зымыIэтыжыфыр, шкIащIэ зымыгъэхъуфу къэсэхыжар тажьджэм ирагъэтIысхьэрти Нарт Жылэм дахырт.
Дахырти, Жьыгъэибг и щхьэм драхьейрт. Зыри зылъэмыкIыж лIыжь, фызыжьхэр зэрыс тажьджэм мывэ шэрхъышхуэ щIащIыхьырти, Жьыгъэибг ираутIыпщхьэхырт хьэдрыхэр я гъуэгуанэу.
Бэдынокъуэ и адэ Бэдын зыри лъэмыкIыжу жьы дыдэ хъуащ. Хабзэжьым ипкъ иткIэ Бэдынокъуэ и адэри Жьыгъэибг тажьджэм ису ириутIыпщхьэхын хуейти, тажьджэр ищIри Бэдын иригъэтIысхьэри дихащ Нарт Жылэм. Бэдынокъуэ хуабжьу игу къеуэрт и адэр хьэдрыхэ гъуэгуанэм зэрытригъэувэн хуейр. Ауэ, сыт ищIэжынт, хабзэр ткIийти, имыгъэзащIэу хъунутэкъым.
И адэр дрихьейщ Жьыгъэибги тажьджэм мывэ шэрхъышхуитI щIилъхьэжри Бэдынокъуэ жиIащ:
— ИкъукIэ си гуауэщ, си адэ, хьэдрыхэ гъуэгуанэм узэрытезгъэувэр, ауэ сыт сщIэн, уэри уощIэ, хабзэжьыр ткIийщ.
Бэдын зыри жиIакъым. Абы зыри зэрыжимыIэр Бэдынокъуэ хуабжьу и жагъуэ хъуащ. Бэдынокъуэ еIунщIщ тажьджэми – тажьджэр хьэдрыхэ гъуэгуанэм теуващ. Тажьджэр Жьыгъэибг щехуэхым, зы жыгыжь лъэдакъэцэжь гуэрым тажьджэр фIэнэри щыхупIэм елэлэхыу къэнащ. АдкIэ-мыдкIэ ещIэу тажьджэм ис Бэдын мыдыхьэшхын лъэкIакъым. Ар щыдыхьэшхым, Бэдынокъуэ щIэупщIащ:
– Сыт ущIэдыхьэшхыр, си адэ? – жиIэри.
– Уэри жьы ухъурэ уи къуэм Жьыгъэибг ущридзыхкIэ, мы жыг лъэдакъэжьым уфIэнэнкIэ хъунущи аращ,– жиIащ Бэдын. Ар и адэм къыщыжриIэм, Бэдынокъуэ къэгубжьри и адэм пидзыжащ.
– Хэт сыт хуейми жреIэ икIи ирещIэ, ауэ сэ уэ хьэдрыхэ узгъэкIуэнукъым.
– УзэрыфIэфIщ. Пэж ухуеймэ, сэри сфIэфIыщэкъым хьэдрыхэ сыщыхьэулеину. Мы дунейм Iуэху сщIэн щыслъэмыкIми гупсысэн слъэкIынущ. Дунейм ущытеткIэ, зыгуэркIэ сэбэп умыхъумэ, хьэдрыхэ укIуа хуэдэкъэ! – жиIащ Бэдын.
Арыххэти, жыг лъэдакъэм фIэна и адэр къыпихыжри бгъуэнщIагъ ин гуэрым ар ихьащ Бэдынокъуэ.
– Иджы, си адэ, уэ мыбы щIэс зыми укъимыщIэу. Сэ тхьэмахуэ къэс пшхын къыпхуэсхьынщ, ахъумэ, унэм усхьыжмэ, хабзэжькъутэ къысфIащынщи нартхэ сагъэпсэункъым,– жиIэщ Бэдынокъуи, и адэр бгъуэнщIагъым къыщIинэри езыр къеуэри къэкIуэжащ.
Апхуэдэурэ, Бэдын бгъуэнщIагъым щIэсурэ, Бэдынокъуэ абы шхын хуихьурэ заул Iэджэ дэкIащ.
Зы гъэ гуэрым Нарт Хэкум жыгхэм къыпыкIэ пхъэщхьэмыщхьэхэр икIуэдыкIащ. ЕтIуанэ гъэми зыри къэкIакъым. Ещанэ гъэми къэкIакъым. Зы мыIэрыси, зы кхъужьи ямыгъуэтыжу къызэхэнащ нартхэр. Бэдынокъуэ и адэм деж гъуэмылэ ихь пэтрэ мыIэрысищ гуэлыщхьэм тесыхьу илъэгъуащ. «Мы мыIэрысищыр псым къыхэсхынщи ди адэм хуэсхьынщ»,– жиIэу Бэдынокъуэ псым щыхыхьэм, мыIэрысищым псым зыщIагъэмбрыуэри загъэкIуэдыжащ. Ар гукъеуэ щыхъуауэ Бэдынокъуэ и адэм деж нэсащ. И адэр и къуэм къеплъри нэщхъейуэ щилъагъум, къеупщIащ:
– Щхьэ унэщхъей?
– Уи деж сыкъакIуэ пэтрэ гуэлыщхьэм мыIэрысищ щесу слъэгъуати «мы мыIэрысэхэр ди адэм хуэсхьынщ» жысIэу псым сыщыхыхьэм мыIэрысэхэр кIуэдыжащи сызэгуоп,– жиIащ Бэдынокъуэ.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ сэмэгумкIэ щыт Ctrl-рэ+Enter-рэ.

Напэхэр: 1 2 3

Зыхыхьэр: Бэдынокъуэ, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 309

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: