ПсынщIэрыпсалъэ: Жамыбгъэ бгъэгу хужь мэжьэгъуашхэ.
Псалъэжь: ДунейкIэ зызыгъэнщIа хьэдрыхэ кIуакъым.
ГушыIэ: Улэжьэну ухуей, гъуэлъ - ухуеижынукъым.
Къуажыхь: Уеплъмэ — гъуджэ, уеджэм —дэгу. (Мыл)

УздэщыIэр

Хъымыщ и къуэ Батэрэз и сабиигъуэ

ЗекIуэ кIуа нартхэр къэту Хъымыщ и щхьэгъусэ испы гуащэ лъэщыджэм тIысри щIалэ къилъхуащ. Езы фызыр арат зэжьэр кIуэжынуи, щIалэр дунейм къызэрытехьэу, быдзышэ лъэпкъи Iуимыгъахуэу хыфIидзэри и хэку кIуэжащ, и лIым и псалъэр зэримыгъэпэжам щхьэкIэ зэгуэпауэ. Хъымыщыр зэрыщымыIэжыр зекIуэм мыкIуэу къэнахэм иджыри зэхахатэкъым. МыдэкIэ къэна лIыжь-фызыжьхэр гузавэ хъуащ: сабийр лIэнкIэ хъунут быдзышэншэуи, икIэщIыпIэкIэ испы гуащэм и деж лъэIу ягъзкIуащ, нэгъуэщI мыхъуми щIалэр быдзышэ къыхуригъэфэну.

АрщхьэкIэ, испы гуащэм, сыт ямыщIэми, къахуидакъым къигъэзэжыни, зэзакъуэ быдз къыIурилъхьэни. Абы и анэгур узырт и сабийм щхьэкIи и псалъэр зымыгъэпэжа и лIым зэрыхуэгубжьам щхьэкIэ къэмынэу мыр къажриIащ лIыкIуэхэм:

– Сэ си быдз фIэкIа абы нэгъуэщI фызым и бгъэ ищтэнукъым: быдзышикI, жэмышикI, хывышикI, мэлышикI ефэнукъым, зыри фхуищтэнукъым, ауэ дей жыгым и дей кIаблэмкIэ фпIымэ, езэгъынущ сэ си быдзышэм хуэдэу.

Куэд мыщIэу нартыжьхэри къэсыжри зэхуэсащ, щIалэ цIыкIу къалъхуам унафэ тращIыхьыну. «Хэти дывгъэукI, хэти псым хэдывгъадзэ», жиIащ, ауэ нэхъыжьхэм, «Сабийр къэфхьи девгъэплъ»,– жаIащ. КIуэри щIалэ цIыкIур къахьащ. Сабийр пlaщэт, и ныбжьми хуэмыфащэу теплъэ бэлыхь иIэт. ЛIыжь Iущхэм къагурыIуащ и адэм хуэдэ бэлыхь къызэрыхэкIынур.

– АтIэ,– жиIащ нарт дадэм,– шэч хэлъкъым мыбы и адэм хуэдэлI къызэрыхэкIыжынум, тпIынщ; дызэрыхуейуи дгъэсэнщи ди гъусэ хъунщ; и адэм и гугъуи абы игъащIэкIэ зэхихынкъым. Мы щIалэр къэхъумэ, нарт лъэпкъхэм щхьэкIэ батэр игъэзынщ. Батэр щигъэзынукIэ – батэгъэзщи – Батэрэзри цIэуэ фIэтшынщ.

Псори абыкIэ зэгурыIуэри ар ипIыну Вакъуэ нанэ и деж яхьащ. Нанэжьым щIалэр игу ирихьащ, зыкъомрэ и нэ губзыгъэхэмкIэ къеплъри жиIащ.

Дунеижьым батэр щегъэш,

Хъымыщ и къуэкIэ ди Батэрэз!

Дунеижьыр щымыджэ-мыпцIэм,

ЩIылъэр щызэпцIыгъащIэм

Ныбэм уридзагъащIэт.

Уафэр хъыкIэ щаухуэм,

ЩIылъэр мэлкIэ щаубэм;

Абы щыгъуэ щIалэ джэгум уахэтт.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.

Напэхэр: 1 2 3 4 5

Зыхыхьэр: Батэрэз, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 366

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: