ПсынщIэрыпсалъэ: Набдзэ и бдзапцIэр егъэцIу.
Псалъэжь: Гур зэрыкIуэдыкIыр и шэрхъщ.
ГушыIэ: Псы емыжэхым, бдзэжьейр къыхэпхынукъым.
Къуажыхь: Ди чэтым щынэ хужь щIэзщ. (Жьэ, дзэ)

УздэщыIэр

Нарт Батэрэзрэ Дамызэпщым и къуэмрэ

Зэгуэрым Батэрэзыр щакIуэ дэкIат, зытыригъэун Iуэху фIэкIа имыIэу. Ауз куум иIэ гъуэгу зэв закъуэм тетурэ зыдэкIуэм, зы шу гуэрым лъэщIыхьащ, фIэхъус ирихащ, ауэ жэуап къыритыжакъым. Батэрэзыр а щIалэ зэгъэпэщам нэхърэ нэхъыжь пэтми, щхьэкIуащэ зыщимыщIауэ зыдэкIуэм, аргуэру зыхуигъэзащ:

– Уа, щIалэфI, зэгъащIэ пагагъэр лIыгъэм зэрыпэIэщIэр.

Абдежым щIалэм зыкъызэкъуихри и джатэ къихар иIыгъыу Батэрэзу плъагъум къыжьэхэлъащ. Мыдрейми зихъумэжын хуей хъуати, и джатэр къырипхъуэтри зызэрапщытащи зозауэ. Апхуэдэу зыкъомрэ зэзэуа нэужыц, Батэрэзыр къэгубжьу и къарум къызэрихькIэ еуэу, щIалэр щыджэлар. Шу закъуэр щыджалэм мыр къыжьэдэIукIащ: «Апхуэдэ уэкIэм езы Батэрэз дыдэри теукIытыхьынтэкъым». Абдежым Батэрэзым ар гъэщIэгъуэн щыхъуащ. ЩIалэр иукIын мурадыр зимыIа Батэрэзым сакъыурэ а уIэгъэ хьэлъэр зытехуар игъэтIылъащ. ЩIалэм и псэр хэкIыу щилъагъум, Батэрэзым абы жыриIащ:

– Сэр дыдэрт Батэрэзыр, сыту пIэрэт а жыпIэм къибгъэкIыр? – ИтIанэ абы жэуап есэпу къыжьэдэIукIащ:

– Телъыджэлажьэ жьуджалэ и хашэщ; е къуалэ, е жьуджалэ хашэ схуэпщIыну, Жьытхьэм сынолъэIу! А, бетэмал, мурадыфI пхуэсщIат, ауэ хъуакъым, сынэбгъэеамэ-пщхьэпэн пхуэсщIэнт.

А сыхьэтым щIалэм и псэр хэкIащ, Батэрэзым  и гум хуабжьу щIыхьауэ. Мыбдежым абы мурад быдэ ищIащ а щIалэм къыхуимурадар къимыщIэу къэмыувыIэну, куэдрэ зимыIэжьэуи и гъуэгу теувэжащ.

А щIалэр хы Iуфэм щыпсэу лъэпкъхэм ящыщу, лIыгъэшхуэ зиIэу нартхэм зи цIэр зэхахыу щыта Дамызэпщым и къуэ Къуайдант. Абы шыпхъу дахэ гуэр иIэт «и джийм ежэх псыр уолъагъу» жыхуаIэм хуэдэу.

Сытми арати, Батэрэзым зыкъомрэ къикIухьри къэкIуэжащ, къищIи, къигъуэти щымыIэу. Зы тэлай дэкIащ абы иужькIи, ауэ абы зикI щыгъупщэртэкъым зи псэр хэкI щIалэм къыжьэдэIукIа псалъэхэр. И гур мызэгъэххэ щыхъум, и КъэрапцIэр зэщIикъузэщ, Iэщэ-фащэхэмкIэ зихуапэри ежьащ, а лIы иукIам къыхуищIа мурыдыфIыр къимыщIауэ къемыкIуэлIэжыну. ДэкIри гъуэгу теува къудейуэ, абы кIэлъыщIыхьащ Сосрыкъуэ, Къанж и къуэ Щэуей сымэ. Ахэр зекIуэ кIуэрти псори зэдежьащ. Батэрэзми ахэр щхьэкIуэ имыщIын щхьэкIэ зыри жимыIэу яхэту ежьащ.

Ахэр бгы защIэкIэ мазэкIэ кIуауэ зы бгъуэщIагъ гуэрым ирихьэлIащ.

– Мыбдежым дыкъыщывгъэувыIэ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

– Мыбдежыр ди адэжьхэм я шкIэ хъупIэу щытащ,– идакъым Батэрэз.

Нартхэр ежьэжхэри хитI зэхуакум деж нэсахэу,– АтIэ мис иджы дыкъэвгъэувыIэ,тхуни дгъуэтынщ,– жиIащ Сосрыкъуэ аргуэру.

Щыуагъэ къэбгъуэтам къыхэгъэщи ипIытIэ Ctrl+Enter.

Напэхэр: 1 2 3 4

Зыхыхьэр: Батэрэз, Нарт Эпос

Уи цIыхугъэхэм къегъащIэ!




Зыгуэр къэптхыным:

Иужьрейхэр

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 228

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: