Псалъэжь: Зыхуэхъур быхъуу мэтIыс.
ПсынщIэрыпсалъэ: Набдзэ и бдзапцIэр егъэцIу.
ГушыIэ: Си нэм езгъэплъати, азбукэр зэзгъэщIэну къызжаIащ.
Къуажыхь: Ди пщIантIэм хъэжыгъэ дэзщ. (Уэс)

Къэплъыхъуэр

Сосрыкъуэ Адииху зэрыхуэзар

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Инжыджыщхьэ (псыцIэщ, Зеленчукщ) деж чэщанэжьым щIэсхэу зэдэпсэурт нарт зэлI-зэфыз. Фызым и цIэр Адиихут. лIым и цIэр Псэбыдэт. Нарт Псэбыдэр езыр зекIуэлIти къэхь-къэхум хэкIыртэкъым. Псэбыдэ къыщекIуэлIэжынум деж Адииху и Iэблэр щхьэгъубжэм къыдигъэжырт.

ЩIым и IэфIыр

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Шу гуп гъусэ ищIри, Сосрыкъуэ зекIуэ ежьащ. Гъуэгу здытетым, къэмэжалIэри, тхьэгурымагъуэм деж еблэгъащ. Тхьэгурымагъуэр къащыгуфIыкIащ:

– ХьэщIэ сиIэщ,– жери.

Тхьэгурымагъуэм лэгъупыIэмпIэ зэфIидзащ, мафIэ щIищIэри зы лэгъупым зы лы Iыхьэ хилъхьащ, зы лэгъупым хугу Iэбжьыб хикIутащ.

Жагъуэгъум хуэфащэр

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэ яукIын мурад ящIауэ, и жагъуэгъухэр къещэрт. Къещэ щхьэкIэ зэкъуэхуауэ заIэригъыхьэртэкъым, бэлэрыгъ и хабзэтэкъыми.

ЗекIуэ къикIыжауэ, Сосрыкъуэ нартхэ я Iэхъуэм гъуэгущхьэм щрихьэлIащ.

– Нартхэ я хъыбар къызжеIэ,– Сосрыкъуэ нартхэ я Iэхъуэм щыхьащ.

– Нартхэ я хъыбар сэ дэнэ щысщIэн: махуэм сыIэхъуэщ, жэщым сыхьэдэ хъурейщ,– къыжриIащ Iэхъуэм.

УIэгъэ щыхъуам

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэ, зекIуэ ежьауэ, уIэгъэ хъуащ. УIэгъэ хъуауэ къигъэзэжри, и щауэгъу деж щепсыхащ. И щауэгъур къеIэзащ– уIэгъэр хуэгъэхъужакъым. УIэгъэр е щекIуэм, и бысымыр къеупщIащ:

– Сыт уи Iэзэгъуэ?– жери.

– Си Iэзэгъуэр си анэм къыбжиIэнщ,– жиIащ Сосрыкъуэ.

Сосрыкъуэ и щауэгъур Сэтэней деж кIуащ, Сосрыкъуэ и хъыбар хуихьри.

УджыпIэ Iуащхьэ

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Хъудымыжь, нартхэ я гъукIэр, Iуащхьэ тегъуалъхьэри жейм хилъэфащ. Жеямэ, жэщибл-махуиблкIэ къызэщыужыртэкъым Хъудымыжь. Сосрыкъуэ, шууэ блэкIрэ пэт, Iуащхьэм жеяуэ телъ Хъудымыжь ирихьэлIащ. Бгъэдыхьэри еджащ– къыхуэгъэушакъым.

– Сэ уэ сыпхурикъункъэ!– жери Сосрыкъуэ Хъудымыжь ипхащ.

Жэщибл махуиблкIэ жейри, Хъудымыжь къызэщыужащ, къыдэплъейри Сосрыкъуэ къыIуплъащ.

Сосрыкъуэрэ Тхъуэжьейрэ я тIасхъапIэр

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэрэ Тхъуэжьейрэ я тIасхъапIэрСосрыкъуэ и щытхъум имыгъаплъэ щыхъум, нартхэ Сосрыкъуэ яукIын мурад ящIащ. Куэдрэ еща, мащIэрэ еща– Сосрыкъуэ и тIасхъапIи Тхъуэжьейм и тIасхъапIи къахуэхутакъым. И тIасхъапIэ къамыхутэмэ, яхуэукIынутэкъым. Уэрсэрыжь деж кIуащ нартхэр:

– Сосрыкъуэ и тIасхъапIэр къытхуэхутэ,– жари.

Сосрыкъуэ зэраукIар

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэ зэраукIарЖагъуэгъур и куэд хъури, Сосрыкъуэ яукIын мурад ящIащ. ЛIыгъэкIэ къыпэлъэщынутэкъыми, Сосрыкъуэ езыкуни пэувыни къахэкIакъым и жагъуэгъухэм.

– Уэрсэрыжь Iэмал гуэр къытхуигупсысынщ,– жари Уэрсэрыжь деж кIуащ. Уэрсэрыжь жэщибл-махуиблхIэ гупсысэри мыр къажриIащ:

Сосрыкъуэ зэраукIар (2)

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэ зэраукIар Сосрыкъуэ и бий нартхэр зэхуос. Иныжьхэри къраджэ. Сосрыкъуэ и псалъэ гуауэ хэт лъысами, Сосрыкъуэ и щIопщыр хэт техуами, Сосрыкъуэ и удын хэт ихьами– псори кърашалIэ. А зэхуэсахэр Сосрыкъуэ нытогие. А нартыжьхэр Сосрыкъуэм нытобгэ. Бгыр зыкъутэ иныжьхэми батэр ягъэш. Емышыж нартхэми псалъэ ягъэIу; иныжьхэр зэщIэуIуахэщи къопсалъэ:

Сосрыкъуэ зэраукIар (3)

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Сосрыкъуэ

Сосрыкъуэ зэраукIарСосрыкъуэ ягъэкIуэдын мурад ящIащ нартхэм:

– Езым дыIэщIэмыкIуадэ щIыкIэ дывгъэукI, – жари.

И укIыкIэ хъунур къахуэгъуэтакъым, егупсысри.

Удым деж кIуэри жраIащ:

– Сосрыкъуэ и укIыкIэ хъунур къытхуэщIэ, – жари.

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 212