Псалъэжь: Гъэузи гъэхъуж.
ПсынщIэрыпсалъэ: Пыжь пызу пыту жыг.
ГушыIэ: Сызыхуейхэр зристхэм из хъуащ.
Къуажыхь: Пшэрым и уэд, уэдым и дагъэ. (Шыгъу)

Къэплъыхъуэр

Къунчыкъуэ и теуэ

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: Хъан-Джэрий

(Г ъ э к I э щ I а у э)

Аскъалэ пшэ фIыцIэ щхьэщылът; зэзэмызэ уафэр хъуэпскIырти дэгу-дэгуу къыхэгъуэгъукIырт, уэшх мащIи къыпхидзырт. Къалэр жейм хуэмурэ хилъафэрт, щхьэгъубжэхэм къыдидз нэхухэр зыр зым кIэлъыкIуэу ункIыфIырт, къалэ хъумакIуэхэми я макъхэр ужьыхыжырт.

Хъан-Джэрий

Къизылъхьар: "Шыхулъагъуэ", . Зыхыхьэр: ТхакIуэ, усакIуэхэм я биографиехэр, Хъан-Джэрий

(1808-1842)

Хъан-ДжэрийХъан-Джэрий адыгэ унагъуэ къулейм 1808 гъэм къыщалъхуащ. Адыгэхэм я хабзэу зэрыщытащи, ар сабийуэ къан ящI икIи илъэс зыкъомкIэ шапсыгъ старшина гуэрым и деж щыIэц. Урысыдзэм къулыкъу щищIэу зэрыщIидзам и зэран и къуэм екIыну къэзылъыта и адэм, атэлыкъым и деж зэрыщыIэн хуей пIалъэм нэмысу, и щIалэр зрешэлIэж икIи, зи лъшыкъуэ хъуа Урысейм пищIэм нэхъ фIэкъабылу, ар Тифлис еджакIуэ егъакIуэ, и цIыхугъэ, Кавказыдзэм и унафадI А. П. Ермоловыр къыдэIэпыкъуным щыгугъыу. Бгырыс щIалэм и акъылыфIагъым занщIэуи гу лъызыта инэрал цIэрыIуэм ар а къалэм дэт урыс гимназием и унафэцIым деж егъакIуэ икIи абы и еджэкIэм кIэлъыплъыну йолъэIу. Хъан-Джэрий иужькIэ кадетскэ корпусым цIотIысхьэ, ехъулIэныгъэкIэ ар къеух икIи урысыдзэм ьъулыкъу щищIэу щIедзэ. А илъэсхэм екIуэкIа урыс-къэжэр, иужьыIуэкIэ урыс-тырку зауэхэм ар жыджэру хэтщ, лIыгъ) къыщегъэлъагъуэ, орден, саугъэтхэр къыхуагъэфащэ, офщер щохъу.

Къытхыхьэ

Сайтым къихьар

Яндекс.Метрика Счетчик PR-CY.Rank Рейтинг@Mail.ru
ЦIыхуу еплъар: 43